Kerala Gezi Rehberi – Hindistan’ın Tropik Cenneti

Hindistan uçlarda bir ülke. Kimi yerinde sefalet, kimi yerinde zenginlik el ele gezebiliyor. Ancak Kerala söz konusu olduğunda Hindistan hakkında bildiğimizi sandığımız ezberlerin hepsini unutmamız gerekiyor. Herşeyden önce burası Hindistan’a başkaldıran bir eyalet. Malayalamca konuşulan bölgeler birleştirilerek 1 Kasım 1956’da kurulan Kerala, ülkede komünist partiyle yönetilen tek eyalet. Şaşırtıcı özelliklerinden biri de Hindistan genelinde inekler kutsalken burada kesilip yeniyor olması. Okur yazar oranı % 93’ün üzerinde, yaşam standardı ve beklenen yaşam süresi ülke geneline göre çok yüksek, Hindistan’daki eyaletler arasında en düşük cinayet ve yolsuzluk oranı burada. Yağmur ormanlarıyla kaplı olan eyalette tropikal muson iklimi görülüyor. Kerala, Tamil Nadu, Karnataka, Goa, Maharashtra ve Gujarat’tan geçen Batı Gat Dağları; UNESCO Dünya Doğa Mirası listesinde bulunuyor. Hindistan’ın güneybatısında yer alan Kerala; Hindistan’ın en turistik, en güzel eyaletlerinden biri.

Efsaneye göre Tanrı Vishnu’nun altıncı reenkarnasyonu olan Parasuram, Hindistan’dan sürülmüş. Gökyüzü, yağmur, okyanus, ırmak, gökteki kutsal okyanus tanrısı olan Varuna; bunun üzerine Parasuram’a baltasını savurabildiği bütün yerleri ona hediye edeceğini söylemiş. Parasuram baltasını fırlatmış, balta Kanyakumari’den Gokarna’ya kadar uçmuş. Tanrı Varuna bu bölgede denizi geriye çekmiş ve böylece Kerala oluşmuş.

Kerala kelimesi coconut (Hindistan cevizi) anlamına gelen “Kera” ve toprak anlamına gelen “Alam” kelimelerinden türetilmiş. Bu nedenle Kerala, “Hindistan Cevizi Ağaçları Ülkesi” olarak biliniyor. Kerala’da ülke genelindeki Hindistan cevizi üretiminin % 45’i karşılanıyor. Halk arasında “Kalpa Vriksham” olarak bilinen Hindistan cevizi ağacı, yaşam için gerekli her şeyi veren ağaç olarak biliniyor. Yemeklerde de mutlaka kullanılıyor.

Kerala, “Tanrının Kendi Ülkesi” (God’s Own Country) olarak da anılıyor. Çünkü burada hem Hindu tapınakları hem Müslüman camileri hem Hristiyan kiliseleri hem Yahudi sinagogları görmek mümkün. Ancak buranın önemli bir yerel tanrısı da var, Ayyappan. Ayyappan, Hindu inanışına göre Tanrı Vishnu (Hari) ve Tanrı Shiva’nın (Hara) birleşmesinden ortaya çıkan bir tanrı formu olan Harihara’nın oğlu. Tanrı Ayyappan; Ayyappa, Sastavu, Hariharasudhan, Manikandan, Shasta (Dharma Shasta) ve Sabarinath olarak da anılıyor. Tanrı Ayyappan; dharma (evrenin düzenini ve ruhsal gelişimi sağlayan kozmik doğa yasaları), hakikat ve doğruluğun özü olarak kabul ediliyor ve genellikle kötülüğü yok etmesi için çağrılıyor.

Kerala – Baharatın Tarihçesi

Kerala baharatlarının binlerce yıllık bir tarihi var. 2.000 yıldan uzun zaman önce biber, vanilya, kakule, karanfil, tarçın, küçük hindistan cevizi, zencefil ve zerdeçal gibi baharatların tümü Kerala’da yetiştirilmiş. Eski bir liman olan Musiri küresel baharat ticaretinin merkezi hâline gelmiş ve Kerala baharat üzerindeki küresel tekeli nedeniyle büyük bir zenginlik kazanmış. Araplar başta olmak üzere Çinliler ve Avrupa ülkeleri, Kerala’nın Malabar Sahili’nden ülkelerine baharat taşımış. Vasco da Gama 1498’de Calicut’a vardıktan sonra birincil baharat tüccarlığı Araplar’dan Avrupa’ya geçmiş.

1800’lerin başında baharat bitkilerinin nasıl nakledileceği öğrenilmiş ve dünyanın her yerine baharat ağaçları sevk edilmiş. Dünya çapında ticaret yolları ve istasyonlar kurulmuş. Kerala baharatları da tekel bozulunca değer kaybetmiş ama Kerala kaliteli baharatlarıyla hâlen dünyada adından söz ettiriyor.

Kerala Blog Express – 7

Buraya 2023 yılında düzenlenen Kerala Blog Express 7 etkinliğine davetli olarak geldim. Kerala Turizm Ofisi tarafından organize edilen global etkinlikte dünyanın değişik yerlerinden seçilen 25 bloggerdan biri olduğum için çok mutluydum. Grubumuzla Kerala’yı 15 gün gezdik, hep birlikte aktiviteler ve bolca fotoğraf/video çekimi yaptık. Hepimiz Kerala’nın doğasına, yemeklerine, insanına hayran kalarak evlerimize döndük.

Beni bu etkinliğe 5 yıl önce Vietnam‘da tanıştığım arkadaşım Athul Lal önerdi. Athul’un şirketi INVIS Private Ltd, Kerala Turizm Ofisi’ne ICT Solutions Consultant olarak destek veriyor. Sayesinde ben de KTE 7 bloggerlarından biri oldum. Athul beni Trivandrum’da karşılayıp şehir turu da yaptırdı. Yaşasın global dostluk!

Kerala’dan Koodiyattam (Kūṭiyāṭṭaṁ – geleneksel yaşayan tiyatro geleneği), Mudiyettu (Tanrıça Kali’nin iblis Darika ile savaşının mitolojik anlatımını canlandıran teatral performans); UNESCO Somut Olmayan Miras listesine dâhil edildi. Grubumuzla bu gösterileri izledik.

UNESCO Somut Olmayan Miras listesinde olmayan ama yöreye özel danslar ve dövüş sanatları da izledik. Bunlar içinde en ünlüsü olan Kathakali dansı, Shaivism ve Hinduizm dini temalarını ve ruhani fikirlerini ifade ediyor. Kathakali dansında erkek dansçılar renkli makyajları ve kostümleriyle dikkat çekiyor, dans sırasında ellerini, ayaklarını, mimiklerini kullanıyorlar. Kathakali dansçısı olmak isteyen erkekler 13 yaşında eğitime başlıyor ve 10 yıl boyunca eğitim alıyor.

Theyyam (Kaḷiyāṭṭaṁ, Tiṟa), kuzey Kerala’da uygulanmaya başlanan bir ritüel. Dans, mim ve müziği kapsıyor, eski kabilelerin inançlarını övüyor.

Mohiniyattam, Kerala’nın en eski danslarından biri. Malayalam dilinde “bakirenin dansı” anlamına geliyor. Kathakali ve Bharatanatyam’ın bir karışımı olan Mohiniyattam, yalnızca kadınlar tarafından solo veya grup hâlinde icra ediliyor.

Kerala’da ortaya çıkan ve uzun süredir devam eden geçmişiyle tanınan Hint dövüş sanatı Kalaripayattu, Hindistan’da hayatta kalan en eski dövüş sanatlarından biri olarak tanınıyor, Kung Fu (Wu Shu) ve karatenin atası kabul ediliyor.

Tholpavakoothu, Kerala’da uygulanan bir tür gölge oyunu. Kerala halkı tarafından Ana Tanrıça olarak tapılan Bhagavati’ye adanan Tholpavakoothu, bir ritüel sanat formu. Deri kuklalarla oynatılıyor, diğer gölge oyunlarından farklı olarak lambayla değil ateşle aydınlatılıyor.

Kerala’da gezilecek yerler listesi

Çoğu gezgin için Kerala, Hindistan’da gezilecek yerler listesinde yer almaz. Ancak bir Hindistan turu yapıyorsanız, rotanıza bu kendine has eyaleti almanızı öneririm.

Kerala gezilecek yerler listesi için eyaleti güney (Coastal-deniz kenarı), orta (Midland), kuzey (High Ranges) olarak 3 bölgeye ayırabilirsiniz. Güneyde Trivandrum, Varkala, Kumarakom, Alappuzha (Alleppey), Thekkady; ortada Munnar, Athirappilly, Kochi, Cheruthuruthy; kuzeyde Kozhikode (Calicut-Calico), Vythiri (Wayanad) rotanızda olabilir.

Kerala’ya giderken mevsimi göze almak isteyebilirsiniz. Burada iki muson mevsimi var; haziran-temmuz aylarında yoğun muson yağmurları, ekim ayında hafif muson yağmurları yağıyor. Hava sıcaklığı 18°C-28°C, dağlık bölgelerde 10°C-25°C arasında değişiyor. Muson mevsimi yağmurlu ve nemsiz, diğer dönemler aşırı nemli oluyor. Dağlık kesimlerde gündüzleri ve geceleri havanın soğuduğunu göze alarak yanınıza kalın kıyafetler getirmeyi ihmal etmeyin, yoksa benim gibi çok üşüyüp hasta olabilirsiniz.

Kerala’ya sadece bu eyalette kutlanan Onam Festivali zamanı gelmeyi isteyebilirsiniz. Onam Festivali, Kral Mahabali’nin (Maveli) eyalete dönüşünü kutlayan bir hasat festivali. Festival, Malayali takvimine göre ağustos-eylül ayları arasındaki Chingam ayına denk geliyor ve Kolla Varsham adı verilen Malayalam yılının başlangıcını işaret ediyor. Festival, Kerala’da her yerde kutlanıyor ama devlet yetkilileri Thrissur’un şirin köyü Vallachira’daki kutlamalara katılıyor. Festivalde zemine Kalamezhuthu çiziliyor. Kalamezhuthu, Kerala’daki Bhagavati, Naga ve Ayyappa tapınaklarının ritüelistik adetlerine dokunan bir sanat. Renkli tozlar (kolappodi) kullanılarak zemine (kelam) tanrıların resimli temsili yapılıyor. Renkli kostümlerdeki kişiler toplamda 61 adet sanat formunda sanat gösterileri (danslar, yarışmalar) yapıyor.

Pek çok kişi Kerala’ya Ayurvedik terapi için de geliyor. Ayurvedik terapinin Kerala’da başladığına inanılıyor, en çok Hindistan, Nepal ve Sri Lanka‘da uygulanıyor. Ayurvedik terapi, 3. yüzyıldan beri uygulanan bütünsel bir tedavi yöntemi. Özünde Tri Dosha ya da 3 Hayati Güç teorisi var: Vata (rüzgâr), Pita (ateş), Kapha (dünya). İnanışa göre herkesin içinde doğasını tanımlamaya yardımcı olan bu 3 güç var ve onların uyum ve denge içinde olması gerekiyor. Yani tüm hastalıkların fiziksel, zihinsel, ruhsal dengesizlikten kaynaklandığına inanılıyor. Bu dengesizliğin düzeltilmesi için tamamen doğal bitkisel yağlar, ilaçlar kullanılıyor, hayat tarzı değiştiriliyor, tatlı, tuzlu, ekşi, acı, keskin ve sert baharatlarla zenginleştirilen diyet uygulanıyor.

Kerala’yı organize turlarla gezmek isterseniz, yerel acente Distinct Destination Travel India ile iletişime geçebilirsiniz.
Jasvinder Singh
+91 98710 23979
jasvinder@distincdestination.in

✔️ Güney Kerala (Coastal)

Periyar Millî Parkı

Hindistan’ın en büyük milli parkları arasında yer alan Periyar Millî Parkı, 925 km²’lik bir alanı kaplıyor. Park Bengal kaplanlarına, Hint fillerine ve daha pekçok endemik canlıya ev sahipliği yapıyor. Burada rehber eşliğinde trekking yapabilir, Periyar Nehri’nde bamboo rafting, baraj nedeniyle oluşan yapay Periyar Gölü’nde tekne turu yapabilirsiniz.

Thiruvananthapuram (Trivandrum)

Kerala’nın başkenti olan Thiruvananthapuram (Trivandrum), aynı zamanda eyaletin bilişim ve teknoloji merkezi. Mahatma Gandhi burası için, Hindistan’ın her zaman yeşil olan şehri, demiş.

Varkala (Papanasham) Plajı, Thiruvananthapuram’da Hint Okyanusu’nun bir parçası olan Umman Denizi’nin kıyısında yer alıyor.

Kovalam 17 km uzunluğunda sahil şeridiyle göz kamaştırıyor. Deniz Feneri Plajı, Hawah Plajı ve Samudra Plajı olmak üzere 3 ünlü plajı var.

Kumarakom; özellikle Vembanad Gölü üzerindeki houseboat (yüzen evleri) ve backwaters (nehirde akıntısız/sakin kısım) tekne gezileri, göçmen kuşlara ev sahipliği yapan Kumarakom Kuş Cenneti ile tanınıyor.

Poovar Plajı, Poovar Adası’na bir geçiş noktası. Malayalam dilinde Poovar, “nehir ve çiçek” anlamına geliyor.

Jatayu Doğa Parkı

Jatayu Earth’s Center Nature Park’ta (Jatayu Rock) dünyanın en büyük kuş heykeli Jatayu var. Rajiv Anchal tarafından tasarlanan heykel, 61 m yükseklikte. Bu heykel Ramayana efsanesini temsil ediyor. Ayrıca kadınların korunmasını, onurunu ve güvenliğini simgeliyor.

Efsaneye göre Lanka adasının iblis kralı Ravana, Tanrıça Sita’yı Lanka’ya kaçırmaya çalışıyormuş. Akbaba görünümündeki yarı tanrı Jatayu, Tanrıça Sita’yı kurtarmak için Ravana ile savaşmış. Ancak Jatayu çok yaşlı olduğu için yenilmiş. Ravana, Jatayu’nun kanatlarını kırmış. Daha sonra Koruma Tanrısı Vishnu’nun yedinci ve en popüler avatarı Rama ve Tanrı Lakshmana, ölmek üzere olan Jatayu’ya rastlamış. Jatayu onlara Ravana ile savaşını anlatmış ve Ravana’nın güneye yöneldiğini söylemiş.

Alappuzha (Alleppey)

Kerala eyaletinin tamamı backwaters denilen durgun su ağıyla biliniyor. Kerala’nın büyük doğal durgun ağı; Umman Denizi kıyısına paralel konumlanan 34 göl, 44 nehir, kanallar ve lagünlerden oluşuyor. Alappuzha (Alleppey) bu konuda en çok üne sahip olan yer. Alappuzha, “Doğu’nun Venedik‘i” olarak biliniyor. Kerala’nın en turistik yeri olan Alappuzha, büyük bir durgun su ağına ve 1.000’den fazla yüzen eve ev sahipliği yapıyor. Eski günlerde tonlarca pirinç ve baharat taşımak için için kullanılan kettuvallam’lar (“Kettu” yaşayan yapılar ve “Vallom” tekne), bakımdan geçirilerek yüzen ev hâline dönüştürülmüş. Günümüzün bu modern yüzen evleri, bir otel odasının tüm konforuna sahip.

Burada çok sayıda houseboat yani yüzen ev var. Mesela Spice Routes Houseboat oldukça lüks bir tercih olacaktır.

Eğer üst sınıf bir otelde kalmak isterseniz, Vembanad Gölü kenarındaki Kumarakom Backwater Resort; odaları, villaları ve suitleriyle unutulmaz bir tatil vadediyor.

✔️ Orta Kerala (Midland)

Sabarimala Tapınağı

Sabarimala Tapınağı, Tanrı Ayyappan’a adanan bir tapınak. Pandalam Prensi Manikandan burada uzun süre ibadet ettikten sonra tapınağın ünü artmış. Tapınak, orman içinde ulaşılması oldukça zor bir noktada bulunuyor. Her yıl aralık ve ocak aylarında yapılan festivallere gelen Hacılar, 2 günlük bir yolculuk sonrası tapınağa ulaşıyor. Hacı adayları burada 41 gün kalarak ibadet ediyor. Ancak şöyle bir kural var: Doğurganlık yetisine sahip hiçbir kadın, Sabarimala Tapınağı’na giriş yapamıyor!

Munnar

Munnar; UNESCO Dünya Mirası listesindeki Batı Gat Dağları’nda (Ghat-basamak), deniz seviyesinden yaklaşık 1.600 metre yükseklikte bulunan bir yerleşim. Baharat ve çay tarlalarıyla ünlü olan Munnar, göz alıcı bir yeşilliğe sahip. Eyaletin benim gözümde en güzel yerlerinden biri de burası. Yemyeşil çay tarlalarından insan gözünü alamıyor. O kadar ülke gezdim, Munnar’daki kadar geniş bir alana yayılan çay tarlalarını hiçbir yerde görmemiştim!

Thrissur (Trichur – Thrissivaperur)

Thrissur (Trichur – Thrissivaperur), 12. yüzyıldan 1949’ya kadar hüküm süren Cochin Krallığı’nda bir dönem başkentlik yapmış. Onam Festivali, Kerala’da her yerde kutlanıyor ama devlet yetkilileri Thrissur’un şirin köyü Vallachira’da bu kutlamalara katılıyor. Şehirde kutlanan ve Vadakkumnathan Tapınağı’nın yıllık festivali olan Thrissur Pooram da zenginliği, canlılığı ve büyüklüğünden dolayı festivaller festivali olarak anılıyor.

Kochi (Cochin – Ernakulam)

Kochi (Cochin – Ernakulam), eyaletin en güzel kentlerinden biri. Çin tipi balık ağlarıyla ünlü. Bir zamanlar sakin bir balıkçı kasabasıyken Periyar Nehri’nin taşması sonucunda dünyanın en güzel doğal limanlarından birine dönüşmüş. 1405 yılında bölgedeki Kochi Krallığı’nın başkenti olmuş. “Umman Denizi’nin Kraliçesi” olarak biliniyor. Burada 1503 yılına tarihlenen ve Hindistan’ın en eski kiliselerinden biri olan St. Francis Kilisesi’ni ziyaret edebilirsiniz. Portekizli kâşif Vasco da Gama, 1524’te Hindistan’a üçüncü ziyaretindeyken Kochi’de ölmüş, cesedi bu kiliseye gömülmüş. Ancak kalıntıları daha sonra Lizbon‘daki Jerónimos Manastırı’na taşınmış. Fort Kochi’de her akşam sergilenen Kathakali danslarını izleyebilirsiniz.

✔️ Kuzey Kerala (High Ranges)

Wayanad

Kerala’nın kuzeydoğusundaki Wayanad, eyaletin yayla cenneti. Kakule, biber, kahve, baharat tarlalarına, şelalelere, yürüyüş yollarına, mağaralara ev sahipliği yapıyor. Kanthanpara Şelaleleri, Karapuzha Barajı, Pookode & Karlad Gölü, Cheengari Rock Macera Merkezi, Edakkal Mağaraları ile burası tam bir cennet.

Kozhikode (Calicut)

Kozhikode (Calicut), Malabar sahilinde bir şehir. Orta Çağ’da Samoothiris (Zamorins) tarafından yönetilen bağımsız bir krallığın başkenti olmuş, doğu baharatlarının ana ticaret noktası olduğu için “Baharat Şehri” olarak anılmış. Daha sonra İngiliz yönetimi altındaki eski Malabar bölgesine başkentlik yapmış. Arap tüccarlar 7. yüzyılda bölgeyle ticaret yapmış ve Portekizli kâşif Vasco da Gama 20 Mayıs 1498’de Kozhikode’ye demir atarak Avrupa ile Malabar arasında bir ticaret yolu açmış. Kozhikode bir de edebiyat dalında UNESCO yaratıcı şehirler ağına dâhil olmasıyla tanınıyor.

7 Haziran 2012’de Kozhikode’ye şehrin çeşitli yerlerinde bulunan heykeller nedeniyle “Heykeller Şehri” (Shilpa Nagaram) denilmeye başladı.

Kerala turu yaparken buraya özgü bir hediyelik eşya satın almak isterseniz, cilalı metalden yapılan ve özel bir ayna olan Aranmula Kannadi en iyi tercihiniz olacaktır. Bu aynayı yapma sanatı, yüzyıllardır bir sır olarak korunuyor.

Kerala eyaleti beni büyüledi. Kerala Turizm Ofisi’nin organize ettiği Kerala Blog Express 7 etkinliği sayesinde hem dünyanın değişik yerlerinden bloggerlarla tanışıp hayat boyu sürecek arkadaşlıklar kurdum hem de eyaleti kuzeyden güneye dolu dolu gezdim. Bu güzel eyaleti her zaman sevgiyle hatırlayacağım.

Keşfetmeniz dileğiyle…