Gujarat (Gucerat) Gezi Rehberi – Asya Aslanlarının Evi

Gujarat (Gucerat); Hindistan’ın batısında, Pakistan’ın hemen altında yer alan bir eyalet. Ülkenin en uzun kıyı şeridine sahip. Buna bağlı olarak da ülkenin en önemli uluslararası limanı Kandia ile birlikte 40 limanı var. Bir yanı çöle, bir yanı 1.666 km uzunluğundaki sahil şeridiyle Arap Denizi’ne uzanan Gucerat; “Ulusun Babası” olarak bilinen Mahatma Gandhi’nin memleketi. Plajları, tapınak kasabaları, tarihi başkentleri, doğal yaşam koruma alanları ve dünyada sadece burada yaşayan Asya aslanlarıyla ünlü. Heykel, el sanatları, sanat, festivaller de eyaleti ayrıca zenginleştiriyor. Burası ayrıca UNESCO zengini bir eyalet: Kerala, Tamil Nadu, Karnataka, Goa, Maharashtra ve Gujarat’tan geçen Batı Gat Dağları; UNESCO Dünya Doğa Mirası listesinde bulunuyor. Champaner-Pavagadh Arkeoloji Parkı, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde bulunuyor. Patan’daki Kraliçe’nin Sarnıcı Rani Ki vav, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde bulunuyor. Ahmadabab Tarihi Şehri, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Gujarat’ta 2 arkeolojik alan var, Lothal (Ahmedabad) ve Dholavira (Kutch). Dholavira: Bir Harappan Şehri, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor.

Gucerat Hakkında Bilgiler

Federal bir yapıya sahip olan Hindistan, 28 eyalet ve 8 birlik bölgesinden (union territory) oluşuyor. Eyaletler kendi hükümet ve parlamentolarına sahip. Yönetim merkezi, hükümet ve eyalet hükümeti arasında bölünüyor. Ben de bu yazımda Hindistan’ın eyaletlerinden biri olan Gujarat (Gucerat) eyaletinden bahsedeceğim.

Ekonomi değerlendirildiğinde Gujarat, ülkenin en sanayileşmiş eyaletlerinden biri. Hindistan’ın en büyük petrokimya kompleksine ev sahipliği yapıyor. Başlıca sanayi kentleriyse Ahmedabad, Vadodara ve Surat.

Eyalet, Jainler için her zaman büyük bir merkez olmuş. Jain tapınaklarının en ilgi çekicilerinden bazılarıysa Palitana ve Girnar Tepeleri’ndeki Jain Tapınağı merkezleri.

Burası Müslüman bir eyalet. İçki tüketmek için yanında getirmeyi düşünenlere şunu söyleyebilirim: Eyalete girişte bavullar kontrol edilmiyor. Ancak içkiyi buradan satın almak isteyenler, içkinin yanında turistlere özel verilen içki içme izni de satın almak zorunda.

Gujarat eyaletinde gezilecek yerler listesi

SATTE 2019 South Asia’s Leading Travel Show fuarına katılmak üzere Hindistan’a geldiğimde Gujarat Turizm Ofisi’nin organize ettiği tura davet edildim. Böylece bu eyaleti de görme şansı elde ettim.

Geldiğimde sadece Gujarat eyaletini görmekle kalmadım, çok korktuğum, asla yalnız gelmem dediğim ülkede hem Delhi’yi hem de Varanasi’yi tek başıma yalnız bir kadın olarak gezdim.

Çoğu gezgin, Hindistan turu rotasına Gujarat eyaletini dâhil etmez. Haksız da sayılmazlar. Burası gerçekten de Hindistan’da gezilecek yerler listesinde baş sıralarda yer almaz.

Ancak elbette ki görmeye değer yerleri de var. Örneğin Hindistan’ın farklı yerlerinde bulunan 12 ana tapınağın, Shiva’nın kendisini ışık sütunu (Jyotirlinga) olarak gösterdiği kutsal yerler olduğuna inanılıyor. Gujarat’ta da 2 Jyotirlinga var: Somnath (Gir) ve Nageshwar (Dwarka).

Şimdi gelin, Gujarat eyaleti gezilecek yerler listesine bir göz atalım…

Ahmedabad Metropol

Eyaletin kalbinde yer alan Ahmedabad Bölgesi, aynı isimdeki Ahmedabad şehrine ev sahipliği yapıyor. Her ne kadar Ahmedabad; tanınmış enstitüleri ve hızla büyüyen ekonomisiyle hareketli bir büyükşehir olsa da, hem Mahatma Gandhi ile özdeşleştirilmesiyle ünlü hem de ülkenin en iyi Orta Çağ İslam mimarisine sahip eserlerle süslü. Ahmadabab Tarihi Şehri, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Şehrin hemen dışında Gujarat Sultanlığı’nın büyüleyici bir mirası olan Sarkhej Roza var. Geniş bir sulak alan olan Nal Sarovar, kış aylarında binlerce göçmen kuşu kendine çekiyor. Komşu Gandhinagar Bölgesi ise Gandhinagar’a, eyalet başkentine ve Adalaj’a ev sahipliği yapıyor.

Lothal

Ahmedabad bölgesindeki Lothal, 4.500 yıllık bir Harappan liman kenti. Lothal’ın dünyanın ilk limanı olduğuna inanılıyor. Gujarati dilindeki lothal kelimesi “ölülerin tümseği” anlamına geliyor.

Kuzey Gujarat (Ahmedabad)

Kuzey Gujarat bölgesinde mimari mükemmelliğe sahip olan Patan ve Mehsana, Gulan’ın Solanki egemenliğinin Altın Dönemi sırasındaki kültürel başarılarını yansıtıyor.

Patan kenti; Rani Ki vav, Patola dokumacıları, Siddhpur’daki Bohra, Haveli evlerine ev sahipliği yapıyor. Kraliçe’nin Kuyusu Rani Ki vav, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor.

Mehsana kentinde görülmesi gereken yerler arasında Modhera Güneş Tapınağı ve Vadnagar var. Kuzeydoğuda yer alan Banaskantha, karakterini Aravali Range tepelerinden ve ormanlarından alıyor. Bölge zengin kabile kültürünü, Hac destinasyonlarını, yaban hayatını ve Nawabi mirasını bir araya getiriyor.

Bahsetmek istediğim önemli bir yer daha var: Rann of Kutch. Pakistan sınırına yakın olan Rann of Kutch, devasa bir beyaz tuz çölü. Küçük Rann of Kutch (Little Rann of Kutch) ise Modhera Güneş Tapınağı’na yaklaşık 45 km mesafede bulunuyor.

Bhuj

Gujarat’ın batı kesiminde, eyaletin en büyük bölgesi olan Kutch’da (Kachchh) yer alan Bhuj; tarihî bir şehir. Burası Kutch bölgesinin idari merkezi ve meşhur beyaz çöl “Great Rann of Kutch”a giriş kapısı olarak biliniyor. Bhuj’un kalbinde, çöl ve dağlık bir alanda bulunuyor.

Şehir aynı zamanda tarihî saraylarıyla ünlü. En önemli saray yapıları da bunlar:

• Aina Mahal (Aynalar Sarayı): 18. yüzyıla tarihlenen, Avrupa tarzı cam işçiliği ve aynalarla süslü muhteşem bir saray.
• Prag Mahal: Aina Mahal’in hemen yanında yer alan, İtalyan Gotik mimari tarzında inşa edilmiş, görkemli saat kulesine sahip bir saray.

Büyük Rann of Kutch

Kutch bölgesindeki Thar Çölü’nde bulunan Büyük Rann Of Kutch (Great Rann of Kutch), devasa bir beyaz tuz çölü. Burası kış aylarında uçsuz bucaksız, bembeyaz bir tuz tabakasına dönüşüyor; muson mevsimindeyse sular altında kalıp görsel olarak büyüleyici, mistik ve kurak bir bataklık alanı oluyor.

Champaner-Pavagadh Arkeoloji Parkı

Champaner-Pavagadh Arkeoloji Parkı, Kalkolitik dönemden 16. yüzyılda Gujarat Sultanlığı’nın kısa ömürlü başkenti Champaner’in kalıntılarına kadar buluntular içeriyor. Önemli yapıları arasında Hindu tapınağı Kalika Mata, Jain tapınakları, hem Hindu hem de Müslüman mimari unsurlarının yer aldığı Jama Camii, su yönetim sistemleri, surlar, 14. yüzyıla tarihlenen tapınak kalıntıları var. Champaner-Pavagadh Arkeoloji Parkı, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde bulunuyor.

Gandhinagar

Gujarat eyaletinin başkenti Gandhinagar, son yıllarda prestijli kurumların bulunduğu bir eğitim merkezi hâline geldi.

Kutch

Burası coğrafi olarak Hindistan’ın en büyük ve en farklı bölgelerinden biri. Son derece renkli ve kültürel açıdan zengin olan yerleşim harika el işçiliğiyle tanınıyor. Yengeç Dönencesi boyunca Rajasthan’dan Pakistan ve Arap Denizi’ne kadar uzanan Kutch, 45.000 km²’lik bir alana yayılıyor. Kutch’ta yapacağınız renkli kabile köyleri ziyaretlerini seveceğinize de eminim.

Dholavira

Kutch Bölgesi’nde, Bhachau Taluka’daki Khadirbet’te yer alan Dholavira; Bronz Çağı’nda Harappan uygarlığının merkezlerinden biriymiş. Yengeç Dönencesi üzerinde yer alan Dholavira, bölgedeki diğer kentlerden Mezopotamya’ya kadar ticaret yapılan bir yer olmuş. Şehir kalıntıları içinde surlar, mezarlık, binalar, su yönetim sistemleri görülüyor. Dholavira: Bir Harappan Şehri, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde bulunuyor.

Jamnagar

Kathiawar’ın en güzel yeri sayılan Jamnagar, Kutch Körfezi kıyısında yer alıyor.

Junagadh

Tarih, kültür, maneviyat ve dine adım atan Junagadh, “Saurastra’nın Ruhu” olarak anılıyor. Girnar Dağı’nın eteklerinde yer alan Junagadh, eski ve yeninin müthiş bir birleşimini sunuyor.

Gir Millî Parkı

Gujarat eyaletinin çok büyük bir önemi var: Burası Asya aslanlarının dünyada yaşadığı tek yer olan Gir Ormanları’na ev sahipliği yapıyor.

Aslanların “Ormanlar Kralı” unvanını Asya aslanlarından aldığını biliyor musunuz? Kimi zaman Asiyatik Aslanlar veya Hint Aslanları olarak da bilinen aslanlar, bundan birkaç bin yıl öncesine kadar Yunanistan’dan Hindistan’a kadar olan alanın neredeyse tümünde ve Afrika’nın tamamına yakın bir alanda yaşıyormuş. Günümüzdeyse Ormanların Kralı olan Asya aslanları sadece Hindistan’daki Gir Ormanları’nda, 1.412 km²’lik ufak bir alanda çok az sayıda bulunuyorlar.

Gir Millî Parkı ve Doğal Hayatı Koruma Alanı, saf Asya aslanının dünyada kalan tek yaşam alanı. Park 1965 yılında kuruldu. Parkta Asya aslanına ilave olarak leopar, 300 tür kuş, 40 tür sürüngen ve 38 tür memeli hayvan var.

Burada kırsal kesimin sunabileceği çok şey var. Ancak asıl Veraval-Patan ve Junagadh kenti gezileri, Saurastra’daki en önemli ziyaretleriniz oluyor.

Somnat

Kathiawar Yarımadası’nda, Umman Denizi kıyısında bulunan Somnat; Hindular için en kutsal 12 Jyotirlinga’dan (Şiva tapınağı) biri olan Shree Somnath Tapınağı’na ev sahipliği yapıyor.

Jyotirlinga (Işık Lingamı); Hindu tanrısı Şiva’nın sonsuz, biçimsiz ve ışıltılı gücünü temsil eden kutsal bir sembol. Hindistan genelinde Şiva’nın ışık sütunu olarak belirdiğine inanılan 12 ana kutsal tapınak bulunuyor.

Dvaraka

Devbhumi Dwarka bölgesinin kıyı kasabası ve belediyesi olan Dvaraka (Dwarka); Okhamandal Yarımadası’nın batı kıyısında, Kutch Körfezi’nin ağzında, Arap Denizi’ne bakan Gomti Nehri’nin sağ kıyısında yer alıyor.

Hinduizmde “yedi kutsal şehir” anlamına gelen ve hacıların kurtuluş (mokşa) elde etmek için ziyaret ettiği kutsal yerleşim yerleri var: Ayodhyapuri (Ayodhya), Mathurapuri (Mathura), Mayapuri (Haridwar), Kashipuri (Varanasi), Kanchipuram, Dwarakapuri (Dvaraka) ve Avantika Puri (Ujjain).

Dwarka da Hindu mitolojisinde Tanrı Krishna’nın başkenti ve kurduğu antik şehir olarak bilindiğinden son derece önemli bir hac merkezi. Ayrıca Krishna’nın ölümünden sonra sulara gömüldüğüne inanılan ve su altı arkeolojik keşiflerle (batık kalıntılar) ön plana çıkan gizemli bir antik kent.

Ayrıca Dwarka, Shiva’nın kendisini ışık sütunu (Jyotirlinga) olarak gösterdiği 12 kutsal yerden birine ev sahipliği yapıyor: Nageshwar Tapınağı.

Rajkot

Saurashtra’nın eski başkenti Rajkot, 16. yüzyılda jadeja Rajputlar tarafından kurulmuş. Bağımsızlığını kazanana kadar da burada onlar hüküm sürmüş. Sömürge döneminde şehir Saurashtra bölgesinin idari merkeziymiş. Aji Nehri üzerinde bulunan kent, hem endüstriyel hem de araç yapımı için önemli bir merkez.

Şehir gençliğini Rajkot’ta geçiren Gandhiji ile gurur duyuyor. Gandhiji’nin yaşadığı ev şimdi bir müze. Burası aynı zamanda ince gümüş işleri ve boncuk işleriyle tanınan bir el sanatları merkezi.

Bandhani, Patola sarileriyle de bir tekstil merkezi. Wankaner ve Morbi kasabaları bir kısmı otellere dönüştürülen güzel kraliyet mülklerine ev sahipliği yapıyor.

Surat

Tapi Nehri’nin güney kıyısında denizden yaklaşık 14 km uzaklıkta bulunan Surat, uzaktan gelen tüccarları her zaman cezbetmiş. İnce oymaları olan camileri, Zerdüşt Ateş Tapınakları, Avrupa sömürge evlerinin hepsi kentte yaşamaya devam eden etnik toplulukların karışımına tanıklık ediyor. Surat özellikle polyester kumaşları için bir tekstil merkezi. Tekstil endüstrileri Ahmedabad ve Mumbai’de 1970’lerde düşerken Surat, Gujarat eyaletinin en hızlı büyüyen şehirlerinden biri hâline geldi.

Vadodara

Gujarat eyaletinin üçüncü büyük şehri olan Vadodara, eyaletin kültürel başkenti olarak kabul ediliyor. Hindu ve Jain tapınaklarının bir karışımıyla süslü Pavagadh Tepesi, 15. yüzyılda yapılan Mogul dönemi öncesi İslami kale Champaner’e bakıyor. Vadodara Bölgesi’nin idari merkezi olan Vadodara, Vishwamitri Nehri üzerinde yer alıyor. Şehir birçok dönemin karışımını sunduğu için Kültürel Başkent olarak ünlü.

Statue of Unity (Birlik Heykeli)

Sardar Sarovar Barajı yakınında bulunan 182 m uzunluğundaki Statue of Unity (Birlik Heykeli) dünyanın en uzun heykeli. Heykel, Hindistan’ın bağımsızlık kahramanı Sardar Vallabhbhai Patel onuruna yapıldı.

Hindistan’da olduğum süre boyunca hep anda kaldım, evrenin akışına güvendim, tanıştığım insanların yardımını kabul ettim. Hindistan bu gezide beni daha çok gezgin yaptı. İç sesimi daha çok dinledim, yolun bana getirdiği güzellikleri daha çok kabul ettim, iyi niyetli ve yardımsever insanları daha çok hayatıma çektim. Hindistan bana bu gezide çok güzel kapılar açtı, çok şey öğretti. Bu nedenle Hindistan’a sonsuza dek minnettar kalacağım…