Ülkemdeki en anlamlı gezilerimi memleketimin en özel köşelerini keşfederken yaşıyorum. Şimdiki durağım ise milyonlarca yılda oluşan doğa harikalarını görmek ve buram buram Doğu Anadolu rüzgârı koklamak için geldiğim Kapadokya (Cappadocia) olacak. Ülkemin en özel yerlerinden birisi olan Kapadokya’da Göreme Milli Parkı, Derinkuyu ve Kaymaklı Yer altı Şehirleri, Karain Güvercinlikleri, Karlık Kilisesi, Yeşilöz Theodoro Kilisesi ve Soğanlı Arkeolojik Alanı, UNESCO miras listesinde yer alıyor. Kapadokya’nın ismi geçmişte bölgede kurulan Kapadokya Krallığı’ndan geliyor. Onun da eski ismi Katpatuka yani Pers dilinde Güzel Atlar Ülkesi.

Kapadokya

Kapadokya bölgesi milyonlarca yıl önce Erciyes, Hasandağ ve Güllüdağ volkanik dağlarının püskürmesiyle oluşmaya başlamış. Daha sonraki patlamalarda bazalttan oluşan sert kayalar yumuşak tüf tabakasının üzerini kaplamış ve bu tabakayı korumuş. Volkanlardan püsküren bu maddelerle şekillenen plato başta Kızılırmak olmak üzere akarsu ve göllerin tabakaları aşındırmasıyla da bugünkü şeklini almış.

Kapadokya haritası

Bölgede yerleşim prehistorik dönemde başlamış. Bölge Asur, Hitit, Frig, Pers, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı uygarlıklarına tanık olmuş.

Kapadokya

Roma İmparatorluğu’nun zulmünden kaçan ilk Hristiyanlar buranın yer altı şehirlerine yerleşmeye başlamışlar. Bölgede 300’e yakın yer altı şehri ve 1.000’den fazla kilise olduğu söyleniyor.

20 yıl önce geldiğim Kapadokya’ya bu kez arkadaşım Jale’yle geldik. Niğde’de yaşayan ve bizi Kayseri havaalanında karşılayan rehber arkadaşım ise bu gezinin VIP bir Kapadokya turuna dönüşmesinde oldukça başarılı oldu. Şimdi UNESCO’nun hem tarihi hem de doğal miras listesinde yer alan Kapadokya’yı keşfetme vaktiydi.

Kapadokya’da balon turu

Kapadokya gezilecek yerler

Kapadokya bölgesi Aksaray, Nevşehir, Niğde, Kayseri ve Kırşehir illerinin birleşimi olarak tanımlanıyor. Kayalık Kapadokya bölgesi ise Uçhisar, Göreme, Avanos, Ürgüp, Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara ve çevresi olarak biliniyor.

Erciyes Dağı

Kayseri’de iner inmez kar havası almak üzere Erciyes Dağı’na gittik. Buranın güzelliği ve kayak merkezinin sakinliği o kadar hoşumuza gitti ki önümüzdeki sene için şimdiden rezervasyon yapmaya bile niyet ettik.

Başı dumanlı Erciyes öyle heybetli ki görüp de etkilenmemek mümkün değil. Soğuk hava sevmiyor olmama rağmen sırf Erciyes uğruna tekrar yollara düşmeye şimdiden hazırım :-) .

Erciyes Dağı Kayak Merkezi

Yer altı şehirleri

İlk Hristiyanlar Roma imparatorlarının yağma ve baskınlara karşı korunmak amacıyla girişleri gözle fark edilmeyecek şekilde mağara oyuklarına şehirler inşa etmişler. Bugüne kadar tespit edilen 300 kadar yer altı şehrinin arasında en büyükleri ise Derinkuyu ve Kaymaklı. Sadece % 10’u gezilebilen yer altı şehirleri yaklaşık 30.000 kişiyi barındırabilecek kapasitede.

Kapadokya

Bu yer altı şehirlerinde uzun süre dışarı çıkmadan yaşayabilmek için erzak depoları, su kaynakları, şarap imalathaneleri ve ibadethaneler yapılmış. Mağaralardaki yumuşak tüfün aşağı doğru derinlemesine oyulması ve bunun yapım teknikleri konusunda ise günümüzde hâlâ yeterli bilgiye sahip değiliz. Bu yer altı yerleşimlerinde kaç kişi yaşadığını ise hâlâ tam olarak bilmiyoruz.

Kapadokya

Derinkuyu yer altı şehri panik atak hastalarının girmesini tavsiye etmeyeceğim, indikçe inen, adı gibi oldukça derin bir yerleşim. Kaymaklı ise 4 katı açığa çıkarılan, derine doğru değil, yatay inşa edilmiş bir şehir. İçindeki erzak depolarına bakılınca da çok sayıda insanın yaşadığını düşündürüyor.

Kapadokya

Uçhisar

Uçhisar kalesinden nefis manzara var.

Kapadokya

Uçhisar Kalesi

Ürgüp

Kapadokya’nın merkezi konumundaki Ürgüp özellikle gece ışıklarında oldukça etkileyici.

Kapadokya

Ürgüp

Göreme Açık hava Müzesi

Göreme Kapadokya’nın en çok ziyaret edilen yerlerinden birisi. 1985 yılından beri UNESCO Dünya Mirası listesinde. En önemli özelliği ise içinde 4. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar yoğun bir manastır hayatının yaşanmış olması.

Kapadokya

Göreme Açık Hava Müzesi

Göreme Açık Hava Müzesi

Ören yerindeki en önemli kiliseler içinde Kızlar ve Erkekler Manastırı, Tokalı Kilise, Karanlık Kilise, Elmalı ve Çarıklı Kiliseler sayılabilir.

Kapadokya

Göreme Açık Hava Müzesi

Kapadokya

Göreme Açık Hava Müzesi

Kapadokya

Göreme Açık Hava Müzesi

Kapadokya

Göreme Açık Hava Müzesi

Göreme Açık Hava Müzesi’ne girmeden gezdiğimiz Tokalı Kilise ise bence bölgenin en etkileyici kilisesi. Kilisenin en önemli özelliklerinden birisi nefteki 10. yüzyıla ait freskler ve 11. yüzyılda eklenen yarım kubbedeki eklemeler. 12 havariye ait freskleri barındıran kilisede İsa Peygamberin ve azizlerin hayatından sahneler de bulunuyor. Kilisenin en eski bölümü 10. yüzyıldan kalmış. Yeni bölümünde ise İncil’den sahneler bulunuyor.

Paşabağları

Paşabağları 5. yüzyılda Aziz Simeon adlı keşişin yaşadığı 3 başlı peri bacası.

Kapadokya

Paşabağları

Kapadokya

Paşabağları

Paşabağları

Kapadokya

Paşabağları

Zelve Açık Hava Müzesi

İçinde pek çok kilise ve manastır olan Zelve ören yeri bölgenin en güzel yerlerinden birisi.

Zelve Açık Hava Müzesi

Kapadokya

Zelve Açık Hava Müzesi

Burası 9. ve 13. yüzyıllarda Hristiyanlar’ın önemli yerleşim ve dini merkezlerinden biri olmuş. Rahiplere ilk dini seminerler bu yörede verilmiş.

Kapadokya

Zelve Açık Hava Müzesi

Kapadokya

Zelve Açık Hava Müzesi

Zelve 3 vadiden oluşuyor. 1. vadide İkonaklastik Dönem öncesine tarihlenen Balıklı ve Üzümlü Kilise, 2. vadide Kutsal Haç Kilisesi, 3. vadide ise köy meydanı, köyün camisi ve kubbe şeklinde bir kaya kütlesinin içine oyulmuş bir manastır kompleksi yer alıyor.

Kapadokya

Zelve Açık Hava Müzesi

Kapadokya

Zelve Açık Hava Müzesi

Devrent Hayal Vadisi

Devrent farklı şekillerde Peri Bacaları’na sahip olan bir vadi.

Devrent Kaynak:Wikipedia (By © José Luiz Bernardes Ribeiro, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19808658)

Ortahisar

Ortahisar özellikle kalesiyle çok etkileyici olan bir kasaba. Kalesi yüzlerce yıl savunma amaçlı kullanılmış.

Kapadokya

Ortahisar Kalesi

Ihlara Vadisi

Tüfler, nehirler ve yağmurun etkisiyle başka yerlere taşınırken derin vadiler oluşturmuş. Bunların en çok ziyaret edileni de Melendiz Deresi tarafından aşındırılmış olan 14 km uzunluğundaki Ihlara Vadisi. Vadi boyunca yürüyüş yapmak yöreyi yakından tanımak için harika bir fırsat.

Kapadokya

Ihlara Vadisi kiliseleri

Kapadokya

Ihlara Vadisi

Kapadokya

Ihlara Vadisi

Bu arada vadilerde sıklıkla görülen güvercinliklerden de bahsetmeliyim. Bu güvercinlikler hem güvercinlere yuva oluyor hem de yörenin en önemli meyveleri olan üzümlere ve kayısılara gübre oluyor.

Kapadokya

Ihlara Vadisi

Ihlara Vadisi

Pembe Vadi (Kızılçukur – Pink Valley)

Rehberimizin bizi yürüyüş yapmak için Pembe Vadi’ye getirdi. Kapadokya’ya gelip hiçbir yer görmesem bile bu vadide yürüyüşün benim için dünyalara bedel olduğunu söyleyebilirim. Bu kadar yıllık gezginliğimde hafızama yer eden en özel etkinliklerden birisi Machu Picchu’ya giden yolda İnka yolunu yürümek olmuştu. Pembe Vadi yürüyüşü ise benim için neredeyse İnka yolu yürüyüşü ile eşdeğer güzellikte oldu. Tüflere dokunarak oyuklardan geçtik. Yol üzerine serpiştirilmiş üzüm bağlarını ve şaraphaneleri gördük. Hepsi Kapadokya’nın büyülü atmosferi ile birleşerek Kapadokya gezisinin en anlamlı birkaç saatini oluşturdu.

Kapadokya

Pembe Vadi

Kapadokya

Pembe Vadi

Avanos

Kızılırmak kıyısındaki Avanos’a gidince Hitit döneminden bize miras kalan çömlek yapımını yerinde izleyebiliyorsunuz.

Kapadokya

Avanos

Avanos’ta çömlek yapımı

Güray Müze

Güray Müze çömlekçiliğin yapıldığı Avanos’ta atalarımızdan kalan eserleri görebileceğimiz bir müze. 3 bölümden oluşan müzenin 1. bölümünde İlk Çağ’dan 20. yüzyıla kadar Anadolu ve Yakındoğu’da yapılan çömlek ve seramiklerin orijinalleri, 2. bölümde son yüzyılda yaşamış ve hâlâ yaşayan dünyaca ünlü seramik sanatçılarımızın eserleri, 3. bölümde ise sergi salonu, kütüphane ve kafe bulunuyor.

Gümüşler Manastırı

Gümüşler Manastırı Niğde ilinin Gümüşler kasabasında bulunan bir manastır. Büyük bir kaya kitlesinin içine oyulmuş olan manastır bölgenin en büyük ve günümüze en iyi korunarak gelen manastırlardan birisi. İçinde bulunan gülümseyen Meryem ana ikonunun dünyada eşi benzeri yok. Bu nedenle manastırın önemi oldukça büyük.

Gümüşler Manastırı Kaynak:Wikipedia (By Dosseman – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=79472427)

Mustafapaşa (Sinasos)

Lozan Antlaşması gereğince 1924’teki mübadeleyle Yunanistan’ın Jerveni Köyü’nde yaşayan Müslüman Türkler Mustafapaşa’ya, Mustafapaşa’daki Ortodoks Rumlar da Yunanistan’a yerleştirilmiş. Günümüzde Mustafapaşa’da camilerin ezanı kiliselerin çan sesleriyle karışıyor.

Mustafapaşa (Sinasos) Kaynak:Wikipedia (Katpatuka at Türkçe Vikipedi – Transferred from tr.wikipedia; transfer was stated to be made by User:Мико., Kamu Malı, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5152090)

Kapadokya’da yapmadan dönme!

Kapadokya’da bunları mutlaka yap!

Kapadokya balon turu

Kapadokya at safarisi

Kapadokya’yı her ne kadar keyifle gezsem de bomboş gördüğüm güzelim yerlerde bir o kadar da üzüntü duydum. Güzelim memleketimde patlayan bombalar ve terörün korkutan yüzü ne yazık ki hem yerli hem de yabancı turistlerin sayısını oldukça azalttı. Oysa ki dünyada eşi benzeri olmayan bu coğrafya her mevsimde defalarca gelinmeyi fazlasıyla hak ediyor.

Ben kendimi korkuyla eve kapatmadan gezmeye devam edeceğim. Çünkü benim için hayatın anlamı hep keşfetmekte ve hep yöresel zenginlikleri yaşamakta saklı…