Kolkata (Kalküta) Gezi Rehberi

Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinin başkenti olan Kolkata (eski adıyla Kalküta), ülkenin en önemli liman kenti. Hindistan’ın dış ticaretinin üçte biri bu limandan yapılıyor. Adını Hiddetli Tanrıça Kali’den alan şehir, âdeta onun coşkun yaratıcı enerjisiyle yaratıcılıkta sınır tanımayan sanatçıların kalesi olmuş ve Çağdaş Hint edebiyatı da Kolkata’da doğmuş. Ayrıca burası Hindistan’ın diğer büyük kentlerinden çok farklı bir karaktere sahip. 1911 yılına kadar İngiliz Hindistanı’nın başkentliğini yapan kent, hâlen İngiliz koloni dönemi izlerini taşıyor. Burası Hindistan’da ilk’lerin şehri: Ticareti geliştirmek için ilk tren yolu bu bölgeye döşenmiş. 1780’de Hindistan’daki ilk gazete olab Bengal Gazette burada basılmış. Ülkenin en önemli üniversiteleri 19. yüzyılda ilk burada kurulmuş. Bu üniversiteler arasında yer alan ve 1817 yılında Hindu Koleji adıyla kurulan Kolkata Presidency University, tüm Hindistan’ın en eski yüksekokulu olma özelliği taşıyor.

Kolkata; Ganj Nehri’nin bir kolu olan Hooghly Nehri’nin ağzından 96 km içerde, Ganj Nehri ve Brahmaputra Nehri’nin Bengal Körfezi’nde meydana getirdiği çatalağızda kurulmuş.

Kolkata 1772-1911 yılları arasında İngiliz Hindistanı’nın başkentiydi. 1911 yılında İngiliz Hindistanı’nın başkenti Delhi’ye taşındı. 1912-1947 yılları arasında Kolkata tüm Bengal’in başkenti oldu. 1947’de Hindistan, İngiltere’den bağımsızlığını ilan ettikten sonra Kolkata; Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinin başkenti oldu.

Şimdi Kolkata mı Kalküta mı sorunsalına bir açıklık getireyim. Şehrin ismi Bengalce’de her zaman Kolkata veya Kôlikata olarak telaffuz edildi. Ancak İngilizce ismi Kalküta’nın Bengalce telaffuzuyla eşleşmesi için resmî ismi 2001 yılında Kolkata olarak değiştirildi.

Batı Bengal eyaletinden de biraz bahsetmek istiyorum. Bengal olarak bilinen bölge; günümüzdeki Bangladeş’i, Hindistan’ın Batı Bengal eyaletiyle Tripura ve Assam eyaletlerinin bir kısmını kapsıyor.

Kalküta’ya gitmeden önce City of Joy (Mutluluk Şehri) adlı filmi izlemenizi öneririm. Dominique Lapierre’nin aynı adlı romanından Roland Joffé tarafından 1992 yılında beyazperdeye uyarlanan Mutluluk Şehri’nin başrolünde Patrick Swayze oynuyor. Film, Kalküta’nın gecekondu semtlerinde geçiyor. Film o kadar etkili oldu ki Kalküta artık Mutluluk Şehri olarak anılıyor.

Kolkata’da gezilecek yerler listesi

Hindistan’ın kendine münhasır şehri Kolkata, keyifle gezilecek bir kent. Ancak mesafeler birbirine uzak. Ben taksi tutarak gezdim. Bütün gün oradan oraya trafikte cebelleştim.

Eğer buraya özel bir dönemde gelmek isterseniz, Kalküta’nın en özel festivali olan ve Hindistan’da en çok Batı Bengal’de kutlanan Durga Puja döneminde gelmenizi öneririm. Durga Puja, Hindu ana tanrıçası Durga’ya tapınmayı simgeleyen bir festival. Durga; bir aslanı süren, birçok kolunda öldürücü silahlar taşıyan, yüzünde bunların tam tersi barışcıl ve güven verici bir ifade taşıyan, elleri mudra şeklinde bir kadın olarak tasvir edilen bir tanrı. Durga Puja, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer alıyor.

Eğer okumaya meraklıysanız, Kolej Caddesi’ndeki kitabevlerinde günlerce takılabilirsiniz. Hatta şöyle bir söz vardır: Eğer bir kitabı Kolej Caddesi’nde bulamıyorsanız, muhtemelen henüz basılmamıştır.

Şehirde mekân önerisi mi sordunuz? Mesela Mark Twain’in “Süveyş’in doğusundaki en muhteşem otel” olarak tanımladığı, Rudyard Kipling’in eserlerinde de bahsi geçen The LaLiT Great Eastern Kolkata; bütçenize uyuyorsa konaklamak için mükemmel bir tercih. Herşeyden önce buranın konumu harika. Çünkü tam şehrin kalbinde yer alıyor. Diğer özelliklerine gelince… Burası İngilizler’in 1840 yılında Hindistan’da ilk inşa ettiği otel. Aynı zamanda inşa edildiğinden beri faaliyette olan Asya’nın en eski oteli. Kurucusunun ismini alan içindeki Wilson’s Bakery de dünyanın en eski pastanesi. Misafirleri arasında kimler mi vardı? Mark Twain, Rudyard Kipling, Kraliçe Elizabeth, Ho Chi Minh, Winston Churchill… Siz de tabii bu listeye eklenebilirsiniz… Ancak rezervasyon yaparken yeni blokta değil tarihi blokta oda seçmeyi de unutmayın! Böylelikle tarihi zenginliğini tam yerinde hissedebilirsiniz.

The LaLiT Great Eastern Kolkata’nın mutfağı da harika. Konaklamıyorsanız bile yemeklerini tatmak için uğramanızı öneririm.

ITC Hotels de üst sınıf bir konaklama tercihi. Ben de bu grup bünyesindeki ITC Royal Bengal’de konakladım. Oteli çok beğendim. Ancak burası tarihi şehir merkezine biraz uzak. Yeni şehir bölgesinde yer alıyor.

Farklı bir deneyim yaşamak isterseniz; Polo Floatel Calcutta, üst sınıf bir yüzen otel.

Royal Calcutta Turf Club, cumartesi günleri düzenlenen at yarışlarını izlemek isteyenlerin geldiği bir yer.

Park Caddesi’ndeki Moulin Rouge’un Hint, Çin ve Avrupa mutfaklarından oluşan zengin bir menüsü var.

Kitapçılarıyla ünlü Kolej Caddesi’ndeki Coffee House; yazarları, şairleri, devrimcileri, öğrencileri misafir eden bir kafe.

Kolkata’nın içinde bulunduğu Batı Bengal eyaletine gelirsek… Batı Bengal, Tamil Nadu, Himachal Pradesh eyaletlerinden geçen Hindistan’ın Dağ Demiryolları; UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Batı Bengal’deki Sundarbans Millî Parkı, UNESCO Dünya Doğa Mirası listesinde yer alıyor. Batı Bengal’deki Santiniketan, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Batı Bengal’deki Bishnupur Tapınakları, UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici listesinde yer alıyor. Batı Bengal’deki Neora Vadisi Millî Parkı, UNESCO Dünya Doğa Mirası Geçici listesinde yer alıyor.

Victoria Memorial

Dünyanın yeni 7 harikasından biri olan Taj Mahal gibi beyaz makrana mermerinden inşa edilen Victoria Memorial, 1906 yılına tarihleniyor. Müzeye çevrilen yapı, şehrin tarihine ışık tutan belge ve sergilere ev sahipliği yapıyor.

Ancak bana sorarsanız, müze kısmı tam bir hayal kırıklığı. İçinde az sayıda tablo haricinde çok önemli bir şey yok. Bu nedenle sadece bahçesi için para ödeyip gezmeniz yeterli olacaktır.

Howrah Köprüsü

Hoogly Nehri üzerinde, Kolkata-Howrah bölgelerini birbirine bağlayan 705 metre uzunluğundaki Howrah Köprüsü; 1943’te hizmete açılan bir demir köprü. 8 şeritlik köprünün üzerinden özel araçlar, otobüsler, atlı arabalar, çekçekli hamallar, yayalar olmak üzere her türlü trafik akıyor.

Köprünün altında genelde en alt kasttan insanlar yaşıyor. Ancak gitmeye cesaret edebilirseniz, nefis bir çiçek pazarını da görebilirsiniz.

Hindistan Müzesi (Indian Museum)

Asya’nın önemli müzelerinden biri olan Hindistan Müzesi, doğa tarihinden sanata kadar koleksiyonlara ev sahipliği yapıyor.

Dakshineswar Kali Tapınağı

Bir Hindu Navaratna tapınağı olan Dakshineswar Kali Tapınağı (Dakshineswar Kalibari), Hooghly Nehri’nin doğu kıyısında yer alıyor. Tapınağın baş tanrısı, Mahadevi (Adishakti Kalika) veya Parashakti Adya Kali’nin bir formu olan Bhavatarini olarak biliniyor. Burası şehirde ziyaret etmeniz gereken en önemli yerlerden biri.

Belur Math

Hooghly Nehri’nin batı kıyısında yer alan Belur Math, Ramakrishna Paramahamsa’nın baş öğrencisi Swami Vivekananda tarafından kurulan Ramakrishna Math ve Ramakrishna Misyonu’nun karargâhı olarak hizmet veriyor. Burası oldukça büyük bir kompleks.

Kalighat Kali Tapınağı

Anami Sangha bölgesinde yer alan Kalighat Kali Tapınağı, Hindu Tanrıçası Kali’ye adanmış. Burası Hindistan’ın en ünlü Kali Mandirlerinden biri.

Rahibe Theresa Evi

The Mother House Of The Missionaries Of Charity, Rahibe Theresa’nın en son yaşadığı ev ve ebedi istirahatgâhı. Rahibe Teresa’nın kabrinın yer aldığı manastır, her gün dünyanın her yerinden gelen binlerce kişi tarafından ziyaret ediliyor.

Park Street

Şehir merkezindeki ünlü cadde Park Street, Bengalce’de genellikle Shaheb -er Para veya “İngilizler’in Mahallesi” olarak anılıyor.

Mermer Saray (Marble Palace)

1835 yılında sanat eserleri toplama tutkusu olan zengin Bengalli tüccar Raja Rajendra Mullick tarafından inşa edilen Mermer Saray (Marble Palace); adını aldığı mermer duvarları, zeminleri ve heykelleriyle ünlü. Ev, inşa ettiren kişinin soyundan gelenlerin ikametgâhı olmaya devam ediyor.

Science City

Dünyanın en büyük bilim müzelerinden biri olan Science Museum; bilim ve teknolojiyi her yaştan insan için eğitici, eğlenceli, teşvik edici ve ilgi çekici bir ortamda sunuyor.

Eden Gardens

1864 yılında kurulan Eden Gardens, Hindistan’ın en eski kriket stadyumu.

Prinsep Ghat

1841 yılında Britanya Rajı döneminde inşa edilen Prinsep Ghat, Hooghly Nehri’nin kenarında yer alıyor. Seçkin İngiliz-Hintli bilim insanı ve antikacı James Prinsep’in anısına inşa edilen Palladian verandasını W. Fitzgerald tasarlamış ve 1843’te inşa etmiş.

St Paul Katedrali

Kuzey Hindistan Kilisesi’nin (CNI) bir Anglikan katedrali olan St Paul Katedrali, doğu dünyasının ilk Piskoposluk Kilisesi olarak kabul ediliyor. Yapı, dini bir mekân olmasının yanı sıra Gotik mimarisiyle de göz kamaştırıyor.

Mother’s Wax Museum (Mother’s Balmumu Müzesi)

2014 yılında kurulan Mother’s Wax Museum’de önemli kişilerin balmumu heykelleri sergileniyor.

Kolkata kendine has enerjisiyle Hindistan turu sırasında ziyaret edilmeyi hak eden bir kent.

Keşfetmeniz dileğiyle…