Perge Antik Kenti – Pamfilya’nın Başkenti

Antalya’nın Aksu ilçesindeki Perge Antik Kenti, antik çağlardaki Pamfilya (Pamphylia) bölgesinde bulunuyor. Burası bir zamanlar Pamfilya bölgesine başkentlik yapmış, aynı zamanda sadece Pamfilya bölgesinin değil, Anadolu’nun en düzenli Roma dönemi kentlerinden biri olmuş. Antik çağlarda mermer heykeltraşçılığıyla ünlü olan kent, gelişimini Aksu Çayı’nın toprağı verimli kılmasına borçlu. Tarihi Tunç Çağı’na kadar inen Perge Antik Kenti; Geç Klasik, Helenistik ve ağırlıklı olarak Roma İmparatorluğu dönemlerinden taşıdığı izler nedeniyle oldukça büyük bir öneme sahip. Perge Antik Kenti, UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici listesinde yer alıyor.

Pamfilya, Anadolu’nun en önemli antik bölgelerinden biri. Anadolu’nun güneyinde Aksu Çayı’nın (antik çağlardaki adıyla Kestros) doğusundan başlıyor, Antalya ilinin doğusunu kapsayan Likya ve Kilikya bölgeleri arasında kalıyor. Yani burası günümüz Antalya ilinin orta kesimlerini içeriyor. İçinde Aspendos, Perge, Side gibi antik şehirler var. Antik dönemde bu bölgeye “Tüm kavimlerin ülkesi” anlamına gelen Pamfilya deniyormuş çünkü pek çok ırk burada bir arada yaşamış.

M.Ö III. yüzyılda planlı bir kent olarak tasarlanan Perge, en parlak dönemini Roma hâkimiyetinde olduğu M.S 2-3. yüzyıllarda yaşamış. Tiyatro, Stadium, Kent Kapısı, Agora & Macellum, Palaestra gibi önemli kamu yapıları ile Hamamlar, Su Kanalları ve Anıtsal Çeşmeler gibi su ile ilintili estetik düzenlemeler Roma Dönemi’nde inşa edilmiş. Antik kentte bulunan heykeller, Perge heykeltıraşlarının eşi benzeri olmayan tarzlarını ön plana çıkarıyor.

Perge Antik Kenti, Hristiyanlık için de ayrı bir öneme sahip. Hristiyanlığın en önemli figürlerinden biri olan Aziz Paul, Hristiyanlığı yaymak için yaptığı misyonerlik seyahatleri sırasında birçok kez Perge’ye gelmiş. Perge’den başlayıp Isparta’nın Yalvaç ilçesindeki Pisidia Antiocheia’ye uzanan 500 km’lik yol, St. Paulus yolu olarak anılıyor. Perge ve Aksu Nehri, İncil’de yazılı olduğu için Hristiyanlığın kutsal mekânları arasında sayılıyor.

Perge Antik Kenti nerede? Perge Antik Kenti’ne nasıl gidilir?

Perge Antik Kenti, Antalya şehir merkezinin 17 kilometre doğusundaki Aksu ilçesinde yer alıyor.

Perge Antik Kenti’nde gezilecek yerler listesi

Şehir planlamacılığında kusursuzluğu gözler önüne seren Perge Antik Kenti, doğu-batı ve kuzey-güney yönünde uzanan iki ana caddeden oluşuyor. Kentin antik çağdaki heybetini yansıtan sosyal ve kültürel yapılar arasında tiyatro, dikdörtgen planlı agora, yüksek kuleler, anıtsal çeşmeler, hamamlar ve sütunlu caddeler yer alıyor. Buradan elde edilen tarihi eserler, Antalya Müzesi’ndeki Perge Tiyatrosu Salonu’nda sergileniyor.

Tiyatro

15.000 izleyici kapasitesi olan tiyatro M.S 2. yüzyıla tarihleniyor. Cavea (seyirci oturma yerlerinin bulunduğu alan), Orkestra ve Scene (sahne) olmak üzere 3 ana bölümden oluşuyor.

Stadion

Tiyatronun kuzeyinde bulunan ve Türkiye’nin en iyi korunmuş stadyumlarından birisi olan stadion, M.Ö 2. yüzyılda inşa edilmiş. Dikdörtgen planlı olan yapının ana malzemesi yörenin doğal taşı olan konglomera bloklarından meydana geliyor. Yaklaşık 12.000 izleyici kapasitesi var. Antik çağlarda spor müsabakaları, heyecanlı yarışlar burada yapılmış.

Roma Kapısı

M.S. 2. yüzyılda inşa edildiği sanılan Roma kapısı, Roma dönemine tarihlendiği için bu isimle anılıyor.

Güney Bazilika

Güney Bazilika M.S 6. yüzyıla tarihleniyor.

Septimius Severus Çeşmesi

Güney Hamamı’nın doğusuna eklenen bu yapı, şehrin artan su ihtiyacını karşılamak üzere Severuslar döneminde yapılmış. İsmini burada bulunan Septimius Severus heykelinden alıyor.

Güney Hamamı

M.S 1-5. yüzyıllar arasında eklemeler yapılarak kullanılan Güney Hamamı; soyunma, soğuk banyo, ılık banyo, sıcak banyo, beden hareketleri (palaestra) gibi farklı işlevlere ayrılan ve yan yana sıralanan mekânlardan oluşuyor.

Propylon (Anıtsal Kapı)

Roma Dönemi mimarisinde şehrin önde gelen kamu yapılarının girişleri, anıtsal kapılarla süslenirmiş. Güney Hamamı’nın doğuya bakan cephesine de bu yapı eklenmiş.

Helenistik Kuleler

Şehri çevreleyen Helenistik surun doğu, batı ve güney olmak üzere 3 kapısı varmış. Günümüzde âdeta kentin simgesi olan Helenistik Kuleler, güney kapıyı oluşturuyor. M.Ö 3. yüzyıla tarihlenen Helenistik kapı, 4 katlı 2 yuvarlak kuleyle korunan ve oval avlulu bir plana sahip anıtsal bir yapı.

Agora & Macellum

Şehrin ticari ve politik merkezi olan agoranın ortasındaki avluda yuvarlak bir yapı var. Avlunun etrafında dükkânlar görülüyor. Bazı dükkânların tabanı mozaikle kaplı. Sırasıyla dükkânlardan biri agoraya, diğeri ise agorayı çevreleyen sokaklara açılıyor.

Hadrianus Takı

Sütunlu Ana Cadde’nin başlangıç noktasında yer alan Hadrianus Takı, kemerli ve 2 katlı bir yapı. İmparator Hadrianus döneminde (M.S 117-138) rahibe Plancia Magna tarafından yaptırılmış.

Sütunlu Ana Cadde

Şehrin ana caddesi olan Sütunlu Cadde’yi ortasındaki 2 m genişliğinde bir su kanalı ikiye ayırıyor.

Kestros Çeşmesi

Sütunlu ana caddenin kuzeyinde yer alan Kestros Çeşmesi, 2 katlı bir yapı.

Sütunlu Batı Cadde

Doğu-batı doğrultusunda uzanan cadde, Sütünlu Ana Cadde’den sonra kentin ikinci arterini temsil ediyor.

Palaestra & Gymnasium

Palaestra (Spor Akademisi/İdman Yurdu), kentin kuzey batısında bulunuyor.

Caracalla Çeşmesi

Sütunlu Batı Cadde’nin sonlandığı noktada, 3 basamaklı bir podyum üzerinde yükselen Caracalla Çeşmesi var.

Perge Antik Kenti ülkemizin en bilinen ve en güzel antik kentleri arasında yer alıyor. Bu şöhretinin de haklı bir sebebi var.

Keşfetmeniz dileğiyle…