Kathmandu Vadisi Gezi Rehberi
Nepal turu yaparken ilk olarak Kathmandu Vadisi ya da diğer adıyla Tanrı ve Tanrıçalar Vadisi’ne gelmenizi öneririm. Neden mi? Çünkü burası yüzlerce yıllık kültür ve gelenekleri yaşatan anıtlara, Budizm ve Hinduizm’e ait Hac mekânlarına ev sahipliği yapıyor. Ayrıca UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Bu nedenle bu yazımda da vadiyi detaylı anlatacağım.
570 km² alana yayılan Katmandu Vadisi, deniz seviyesinden 1.400 metre yüksekte yer alıyor. Ayrıca vadiden Bagmati Nehri geçiyor. Hele bir de etrafını çeviren heybetli sıradağlar yok mu, işte onlar burayı iyice güzelleştiriyor. Mesela Shivapuri (2.732 metre), Phulchowki (2.762 metre), Nagarjun (2.128 metre), Champadevi (2.278 metre), Chandragiri (2.551 metre) yüksekliğe sahip.
Efsaneye göre Kathmandu Vadisi bir zamanlar yemyeşil dağlarla çevrili, el değmemiş bir gölmüş. Paleo Kathmandu adındaki bu gölde dev yılanlar yaşıyormuş. Bir gün Tanrı Manjushree, sonradan Chobhar adını alacak olan Kashapaal adında bir yere gelmiş. Burada Chandrahrasha adındaki kılıcıyla bir dağın yamacını kesmiş. Ondan sonra yaşanacak bir toprak oluşturmak için suları buradan boşaltmış. Vadi kuruyunca da burayı inek çobanları olan göçebe Gopal Vansi halkına devretmiş. Zira burası da binlerce yıl boyunca büyük kentsel yerleşimleri destekleyecek verimli bir vadi olmuş.
Malla Hanedanlığı döneminde Newar halkı, Nepal Mandala’da bir medeniyet yaratmış. Nepal Mandala, Kathmandu Vadisi (tarihi adıyla Nepa Vadisi) ve çevresindeki bölgelerden oluşuyormuş. Burada bölgeye en büyük etkiyi de Newar halkı bırakmış. Zira Newar halkı sayesinde Nepal’de Himalaya eteklerinde başka hiçbir yerde görülmeyen sofistike bir kent uygarlığı gelişmiş. Mesela mutfağa, festival ve ritüellere, dansa, müziğe damgalarını vurmuşlar. Ayrıca vadinin gösterişli sarayları, pagodaları, stupaları, şikharaları, çaityaları; vadinin asıl sakinleri kabul edilen Newarlar’ın sanatsal dehasını kanıtlayan eserler olmuş.
Kathmandu Vadisi’nde gezilecek yerler listesi
İçindekiler
UNESCO Dünya Kültür Mirası listesindeki Katmandu Vadisi kategorisi içinde 7 farklı anıt bölge var:
- 3 Meydan (Kāthmāndu, Pātan ve Bhaktapur‘un Durbar Meydanları)
- 2 Budist stupa (Swayambhunath ve Boudhanath)
- 2 Hindu tapınağı (Pashupatinath ve Changu Narayan)
Her şeyden önce listedeki 3 kraliyet Durbar Meydanı’nı önce Malla Hanedanlığı, Nepal‘in birleşmesinden sonra da Shah Hanedanlığı ve Rana Hanedanlığı kullanmış. Ayrıca listedeki 2 Budist stupa; Swayambhunath ülkenin en eski, Boudhanath ise ülkenin en büyük Budist stupası olmuş. Benzer şekilde listedeki 2 Hindu tapınağı; Changu Narayan ülkenin en eski, Pashupatinath ise ülkenin en büyük Hindu tapınak kompleksi olmuş.
Nepal’de neredeyse tüm meydanlara giriş ücreti var. Sonuç olarak alınan ücret boşa gitmiyor. 2015 yılında yaşanan 8,1 Mw şiddetindeki depremde yıkılan ve hasar gören binalar, bu katkı sayesinde artık eski görkemine kavuşuyor.
Kathmandu Vadisi’ndeki bazı tapınaklar erotik oyma figürleriyle dikkat çekiyor. Mesela bu tapınaklar arasında Katmandu’nun Jagannath Tapınağı, Patan’ın Char Narayan Tapınağı, Viswanath Mandir Tapınağı, Bhaktapur’un Pashupatinath Tapınağı, Dattatraya Tapınağı, Laxminarayan Tapınağı, Guthi Chhen, Wakupati Narayan Tapınağı var. Ancak bu oymaların nedeni tam olarak bilinmiyor. Kimi tarihçiler halka seks konusunda eğitim vermek için olduğunu söylerken, kimisi de insanlara seks isteği kazandırmak için olduğunu söylüyor.
Konaklama önerisi mi istediniz? Mesela biz butik otel Hotel Tibet, Lazimpat’da konakladık. Otel oldukça güzel ve ruhu olan bir otel, çok beğendik. Üstelik turistik Thamel Meydanı’na 15 dakika yürüme mesafesinde yer alıyor. Ancak tercihiniz şehir hayatının tam içinde olmaksa Thamel’e daha yakın konaklamanızı öneririm.
Kathmandu
Bugünkü Kathmandu Vadisi’ni oluşturan bölgede 15. yüzyılda bağımsız şehir krallıkları varmış. Ancak şehir krallıkları arasındaki savaşlar yüzyıllarca sürmüş. Sonuç olarak Gurkalar’ın Şah ailesinin üyesi Prithvi Nārāyaṇ Shah, 1769 yılında 3 Malla şehir krallığı olan Kathmandu, Pātan (Lalitpur), Bhaktapur’u (Bhādgaon) ele geçirmiş. Ondan sonra bir çatı altında Nepal’i kurmuş, başkenti de Kathmandu ilan etmiş.
Burası Budist ve Hindu tapınaklarıyla baş döndürücü bir atmosfere sahip. Mesela Durbar Meydanı, Boudhanath Stupa, Pashupatinath Tapınağı, Swayambhunath Stupa, Thamel Meydanı şehirde ziyaret etmeniz gereken en önemli yerler arasında yer alıyor.
Kent film kategorisinde de UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Programı içinde yer alıyor.
Pātan (Lalitpur)
Pātan (eski adıyla Lalitpur), Bagmati Nehri’nin iki kolu arasında, Kathmandu’nun 5 km güneydoğusunda yer alıyor. Mesela Durbar Meydanı, Bhimsen Tapınağı, Viswanath Tapınağı, Yognarendra Tapınağı, Vishnu Tapınağı şehirde ziyaret etmeniz gereken en önemli yerler arasında yer alıyor.
Bhaktapur (Bhādgaon)
Bhaktapur (Bhādgaon), Kathmandu’nun 12 km doğusunda yer alıyor. Ancak Kathmandu ve Pātan’da ana meydan olarak sadece Durbar Meydanı varken Bhādgaon’da Durbar, Taumadhi, Dattatraya olmak üzere 3 ana meydan var. Durbar Meydanı, Taumadhi Meydanı, Dattatraya Meydanı, Golden Gate, Nyatapola Tapınağı, Bhairabnath Tapınağı, Changu Narayan Tapınağı şehirde ziyaret etmeniz gereken en önemli yerler arasında yer alıyor.
Kirtipur
Katmandu’nun 8 kilometre güneybatısındaki yer alan Kirtipur, antik bir Newar kasabası. Buradaki geleneksel Newari binaları, Chilamchu Stupa, Bagh Bhairab Tapınağı ilgi çekiyor.
Pharping
Şehrin 18 km güneyinde, vadi kenarındaki Pharping’de Tanrıça Bajra Jogini’nin kaymış bir görüntüsünün bulunduğu 17. yüzyıla tarihli bir tapınağı ziyaret ediyorsunuz. Ayrıca bir mağara ve girişinin üzerindeki kaya yüzeyinde Budist aziz Padmasambhav’ın el izi var.
Nepal turu mu yapıyorsunuz? Herşeyden önce Kathmandu Vadisi’ni ziyaret edin. Böylece ülkenin kültürünü doya doya yaşarsınız.
Keşfetmeniz dileğiyle…
