Cidde Gezi Rehberi – Kızıldeniz’in İncisi
Suudi Arabistan’da Kızıldeniz kıyısında uzanan Cidde (Jeddah), ülkenin en kozmopolit şehri sayılıyor. Burası hem ülkenin ticaret kapısı hem de Mekke’ye giden hacıların ilk durağı olarak tarih boyunca önemli bir rol oynamış. Günümüzdeyse Cidde; tarihi dokusu, denizle iç içe yaşamı, sanatla modernleşen ruhu ve samimi atmosferiyle ülkenin en renkli şehirlerinden biri. Şehrin tarihi bölgesi Al-Balad, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor.
Cidde’yi en özel kılan şeyse geleneksellikle modernliğin zarif birlikteliğini bir arada sunuyor olması. Bir yanda Al-Balad’ın dar sokaklarında geçmişi hissederken, diğer yanda sahil boyunca uzanan modern bulvarlarda dünya mutfağının lezzetlerini tadabiliyorsunuz. Burası âdeta Suudi Arabistan’ın yüzünü dünyaya döndüğü bir şehir.
Cidde’nin tarihi 2.500 yıl öncesine kadar uzanıyor. İlk olarak balıkçı köyü olarak kurulan şehir, Mekke’ye olan yakınlığı sayesinde hızla gelişmiş (Cidde-Mekke arası sadece 70 km). 7. yüzyılda İslam’ın yayılmasıyla birlikte, hac yolculuğunun önemli bir limanı hâline gelmiş.
İslamî rivayetlere göre Hz. Havva’nın cennetten Cidde civarına indirildiğine inanılıyor.
Osmanlı döneminde surlarla çevrilen Cidde, uzun süre Mekke’nin kapısı olarak anılmış. Al-Balad bölgesinde hâlâ o dönemin izlerini görmek mümkün. 20. yüzyılda petrol ticaretinin artmasıyla birlikte şehir, ülkenin ekonomik merkezlerinden biri hâline geldi.
Vision 2030 – Geleceğe Açılan Kapı
İçindekiler
Veliaht Prens Muhammed bin Selman liderliğinde başlatılan Vision 2030 projesi, Suudi Arabistan’ın geleceğini yeniden şekillendiriyor. Hedef; petrol bağımlılığından uzak, teknoloji, kültür, turizm ve eğlence sektörleriyle güçlü bir ekonomi yaratmak.
Kadınların sosyal hayata aktif katılımı, sinema ve konserlerin yeniden serbest bırakılması, büyük uluslararası etkinliklerin düzenlenmesi; bu vizyonun parçaları arasında sayılabilir. NEOM gibi fütüristik şehir projeleri, ülkenin geleceğini âdeta yeniden yazıyor.
Cidde, Vision 2030 kapsamında büyük bir dönüşüm yaşıyor. Sahil şeridi yeniden tasarlanıyor, uluslararası sanat bienalleri düzenleniyor, deniz turizmi gelişiyor. Ayrıca ülkenin en iddialı projelerinden biri olan Red Sea Project, Cidde açıklarında sürdürülebilir turizmi hedefleyen lüks bir tatil destinasyonu olarak yükseliyor.
Tüm bu değişime rağmen şehir, geçmişine saygılı kalmayı başarıyor. Cidde’de yürürken hem tarih kokusunu hem de geleceğin rüzgârını aynı anda hissediyorsunuz.
Cidde’de gezilecek yerler listesi
İstanbul’dan Suudi Arabistan‘ın en yoğun havalimanı olan Cidde’deki Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’na (IATA : JED) direkt uçuşlar var. Uçuş süresi yaklaşık 4 saat sürüyor. Havalimanından şehir merkezi yaklaşık 20 km mesafede yer alıyor. Taksiler, özel araçlar ve otel transferleriyle kolaylıkla ulaşım sağlanabiliyor. Şehir içi ulaşımda yeni yapılan metro ve otobüs hatları sayesinde hareket etmek kolaylaştı. Ancak Cidde’yi en güzel tanımanın yolu, sahil boyunca keyifli yürüyüşler yapmak.
Cidde’de konaklama önerisi isterseniz, grubumuzla konakladığımız Rixos Obhur Jeddah Resort & Villas’ı öneririm. Burası ülkenin ilk ve tek herşey dâhil oteli. Bu üst sınıf otelin yemekleri ve hizmet kalitesi oldukça iyi.
Gastonomiden bahsedersek… Cidde mutfağı, Kızıldeniz’in deniz ürünleriyle Arap ve Hint etkilerini harmanlıyor. Bazı örnekleri listeledim:
• Sayadiyah: Balık ve baharatlı pirinçle yapılan geleneksel bir deniz yemeği.
• Saleeg: Tavuk ve sütle pişirilen kremamsı bir pilav – Suudi konfor yemeği.
• Mutabbaq: İnce hamur içine kıyma, soğan ve baharat konularak kızartılan doyurucu bir sokak lezzeti.
Cidde aynı zamanda kahve kültürüyle de öne çıkıyor. Geleneksel Arap kahvesi (gahwa) burada hurma ile ikram ediliyor. Arap kahvesi, cömertliğin simgesi; UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer alıyor. Modern kafe konseptleri ve deniz manzaralı restoranlarıyla şehir, gastronomi meraklıları için oldukça zengin bir durak.
Al-Balad
Cidde’nin kalbi olan Al-Balad, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Burası 7. yüzyıla tarihlenen geleneksel Hicaz mimarisi, ahşap süslemeli balkonlarıyla (rawasheen) büyüleyici bir atmosfer yaratıyor. Renkli sokaklarında dolaşırken; Osmanlı dönemine tarihlenen camiler, hanlar ve eski tüccar evleri sizi zamanda geriye götürüyor.
Corniche (Kızıldeniz Sahil Yolu)
Yaklaşık 30 km uzunluğundaki bu sahil yolu, Cidde’nin modern yüzünü sergiliyor. Palmiyelerle çevrili yürüyüş yolları, heykellerle dolu açık hava sanat alanları ve gün batımında Kızıldeniz manzarasıyla burayı mutlaka görmelisiniz.
İslam Sanatı Evi
Suudi Arabistan’da İslam sanatına odaklanan ilk müze olan İslam Sanatı Evi, 1.000’in üzerinde sanat eserine ev sahipliği yapıyor. Burada el yazmaları, hatlar, tekstil ürünleri ve nadir eserleri görüyorsunuz.
King Fahd Fountain
Cidde’nin simgesi hâline gelen bu devasa fıskiye, dünyanın en yüksek su fıskiyesi olma özelliği taşıyor. 300 metreye kadar su püskürten yapı, özellikle gece aydınlatmasıyla büyüleyici bir manzara sunuyor.
Cidde Waterfront
Kafe, restoran ve yürüyüş alanlarıyla dolu modern bir kıyı bölgesi; geceleri canlı, gündüzleri sakin. Buraya şehrin sosyalleşme noktası diyebiliriz.
Jeddah Sculpture Museum
Açık hava müzesi olarak tasarlanan alanda Henry Moore, Alexander Calder ve Jean Miró gibi ünlü sanatçıların eserleri sergileniyor. Bu yönüyle Cidde, Arap dünyasında çağdaş sanata yön veren şehirlerden biri.
Floating Mosque (Yüzen Cami)
Kızıldeniz üzerine inşa edilen bu cami, özellikle gün doğumunda ve gün batımında muhteşem fotoğraflar sunuyor. Bu cami, Hac ve umre yolcularının da uğrak noktalarından biri.
teamLab Borderless Jeddah
Sınırları olmayan bir sanat eserleri dünyası olan teamLab Borderless Jeddah, haritası olmayan bir müze.
Jeddah Yacht Club & Marina
Kızıldeniz kıyısındaki Cidde Yat Kulübü ve Marinası, lüks yemek ve alışveriş olanaklarına sahip 5 yıldızlı bir marina ve otel tesisi.
Burada Obo Restaurant’ın lezzetlerini tadabilirsiniz.
Cidde, Suudi Arabistan’ın en sıcak yüzünü yansıtıyor. Kızıldeniz’in tuzlu havası, sokaklarından yükselen Arap ezgileri ve modern sanatla harmanlanan ruhuyla bu şehir; ülkenin dönüşümünü en samimi şekilde hissettiren yerlerden biri.
Hem tarih hem deniz hem de kültür arayan gezginler için Cidde, unutulmaz bir Orta Doğu deneyimi vadediyor.
