Ölümün başkenti deyince kulağa ne kadar rahatsız edici geliyor değil mi? Ama Varanasi işte aynen böyle bir yer. Bu şehir Hindistan’da içinde yaşam olan kocaman bir morg. Burası gözünüzü ölüme değdirecek, burnunuza ölüm kokusunu yerleştirecek bir yer. Işığın Şehri olarak da bilinen, Hinduların Benares veya Banares dediği Varanasi yaklaşık 3.000 yıllık tarihiyle dünyanın en eski şehirlerinden birisi. Varanasi Yıkım Tanrısı Shiva’nın şehri.

Varanasi

Hindular için burada ölmek büyük bir şans. Varanasi’de ölecek kadar şanslı olamayanların cesetleri de aileleri tarafından yakılmak üzere buraya getiriyor. Tabii eğer maddi imkânları varsa. Her gün yüzlerce ceset Ganj Nehri’nin kenarında yakılıyor, bu cesetlerin kokusu tüm şehri kaplıyor. Burası insanın gözüyle görebileceği en sarsıcı, en acayip, en travmatik, en hafızaya kazınan yer.

Varanasi

Ölüm Hindistan’da yeniden başlangıcı simgeliyor. Ruhun tekamüle erdiğine inanılıyor ve beden yakılıyor. Bir çok Hindu ölümün yaklaştığını hissettiğinde imkânlar çerçevesinde Ganj Nehri’nin kıyısındaki kutsal şehre gidip ölümü bekliyor. Evet yanlış okumadınız, burada ölümü bekliyorlar. Orada ölmek, yakılmak ve küllerinin Ganj’a savrulması onlar için çok kutsal. Sabah gün doğumunda başlayan hazırlıklar ve yakma işlemleri akşam gün batımında sona eriyor. Bu saatten sonra da gün içinde ölenlerin ruhlarının kabulü için yapılan, günü şükranla bitirip teşekkür ettikleri Ganga Aarti Töreni başlıyor.

Varanasi

Ganga Aarti Törenleri

Varanasi hakkında bilgiler

Şehrin ilk kuruluşu M.Ö 1400 – 1000 yıllarına uzanıyor. İlk olarak Kuzey Hindistan’daki bir Aryan kabilesi olan Kashiler buraya yerleşmiş. Daha sonra burası Hindu inanışı olan Kosala Krallığı tarafından ele geçirilmiş.

Varanasi’de dostlarla

8. yüzyılda yaşamış olan büyük filozof Şankaraçarya’nın ortaya çıkmasıyla Hinduizm reform dönemi geçirmiş ve öğretide Shiva’ya ibadetin esasları oluşmuş. Böylece kent önem kazanmış.

Varanasi

Burası Yıkım Tanrısı Shiva’nın şehri. Tanrı Shiva’nın bir ışık sütunu şeklinde gökyüzüne yükselttiği 12 şehirden birisi. Hindular burada ölürlerse reenkarnasyondan kurtulup Tanrı ile bir olacaklarına inanıyorlar.

Varanasi

Dünyaya tekrar gelme ızdırabından kurtulup nirvanaya ermeye moksha deniyor. Şehirde turistik otellerin yanında bir çok moksha misafirhanesi var. Ancak ölümü bekleyen herkes buraların maliyetini karşılayamadığı için etrafta günlerce bir battaniyenin altında ölüm gününü bekleyen insan görüyorsunuz. Kalbinizde bir acı, gözünüzde yaşlar ve psikolojiniz alt üst olmuş bir vaziyette…

Varanasi gezilecek yerler

Hemen uyarayım: Burası Hindistan’ın en pis, en kalabalık, en kaotik şehri. Beni de uyaranlar, gitme, dayanamazsın diyenler oldu. Yine de yılmadım, kadın olarak tek başıma buraya gittim! Korkmadım mı, korktum. Ürkmedim mi, ürktüm. Ancak biliyorum ki burası benim hayata dair bakış açımı değiştirdi… ve biliyorum ki yaşamla ölüm arasındaki ince çizgiyi çizen bu kenti asla unutmayacağım!

Varanasi’de dostlarlayım

Bu arada Varanasi’den eğer tek bir şey satın alacaksanız Hindular’ın meditasyon sırasında kullandığı rudraksha mala satın almanızı öneririm. Rudraksha ne mi? Rudraksha Hinduizm’de özellikle de Şivaizm’de dua boncuğu olarak kullanılan bir tohum. Kelime anlamı (Shiva) Şiva’nın gözyaşları demek. Tespihe benzer bu kolyeler rudraksha çakra mala veya meditasyon mala olarak adlandırılıyor. Rudraksha tohumları ve renkli cam boncuklardan oluşuyor. Renkli cam boncuklar sırasıyla dünya yıldızı, kök, sakral, solar plexus, kalp, boğaz, 3. göz ve tepe çakralarının renkleriyle diziliyor. Her bir boncuğun arası el yapımı düğümlü. Toplam 108 adet boncuk içeriyor. Rudraksha tohumlarının mistik enerjisiyle ve renklerin gücüyle vücudumuzdaki enerji noktaları olan çakralarımız dengeleniyor.

Rudraksha mala

İnanışa göre Tanrı Şiva’nın tüm varlıkların yararı için yaptığı 1.000 yıllık meditasyonun ardından gözlerinden süzülen gözyaşı damlalarının toprağa düştüğü yerde mistik bir ağaç yetişmiş. Bu ağaç ve tohumları Tanrı Şiva’nın bir diğer adı olan Rudra ile gözlerini tanımlamak için Aksha kelimelerinin biraraya gelmesiyle Rudraksha adını almış.

Bu ağaç çoğunlukla Endonezya, Nepal ve Hindistan’ da yetişiyor. Dünya enerjisine ve güçlü spiritüel bağlara sahip olan tohumları meditasyon, içsel aydınlanma, spiritüel gelişim, zihinsel ve bedensel huzurun yanı sıra bedensel şifa için de çok eski zamanlardan beri kullanılıyor.

Bu mala ile meditasyon yaparken om namah shiva mantrasını söylememizi tavsiye ettiler. Biz de ülkemize döndüğümüzde bu mantrayı söyleyerek meditasyon yapmaya niyet ettik.

Şimdi gelin hem Hinduizm, hem Jainizm, hem de Budizm’de kutsal kabul edildiği için dünyanın her yerinden insanların hacca geldiği Varanasi gezilecek yerler listemize bir göz atalım.

Varanasi

Banaras Hindu University (BHU)

Banaras Hindu Üniversitesi 1916 yılında İngilizler tarafından kurulmuş. Kentte eğitimin merkezi bu üniversiteden geçiyor. Öğrenciler oldukça zorlu bir sınavla üniversiteye kabul ediliyorlar. Şehrin geneliyle karşılaştırıldığında nispeten temiz bir kampüs, yeşillik ve estetik mimari görmek istiyorsanız buraya mutlaka uğrayın.

Varanasi

Banaras Hindu University (BHU)

Shree Vishwanath Mandır

Shiva’ya adanan Shree Vishwanath Mandır tapınağı 1776 yılında Rani Ahailya Bai Holkar tarafından yapılmış. Mihrace Ranjit Singh burada 800 kg altın kullandırmış. Tapınak bu nedenle Altın Tapınak olarak da biliniyor.

Varanasi

Shree Vishwanath Mandır

Shree Vishwanath Mandır

Shri Durga Temple (Monkey Temple)

İçinde çok sayıda maymun olduğu için (gerçi ben hiç denk gelmedim) Maymun Tapınağı olarak da anılan Durga Tapınağı Durga Kund göletinin yanında yer alıyor. Tanrıça Durga’ya adanan tapınak 18. yüzyıl yapımı. Rengârenk yapısıyla oldukça estetik olan tapınağı kuşkusuz yanındaki gölet de güzelleştiriyor.

Shri Durga Temple

Bot turu

Himalayalar’dan doğup Bengal Körfezi’ne dökülen Ganj Nehri (burada Ganga diyorlar) kentin yaklaşık 7 kilometrelik kenarı boyunca dizilen 100 kadar yan yana sıralanmış kutsal Ghat’a dokunarak akıyor.

Varanasi


Ghat’lar kentin en çok ilgi çeken yerleri. Ghat’lar nedir diye soracak olursanız Hinduların kutsal banyolarını aldıkları, bazılarında da ölülerini yaktıkları basamaklardan bahsediyorum. Ganj Nehri sürekli yükselip alçaldığı için nehre girişi sağlamak üzere bu basamakları yapmışlar.

Kentte mutlaka bir Ganj Nehri tekne turu yapmanızı öneririm. Bu turlar gün ağarmadan önce Dasaswamedh Ghat önünden kalkıyor. Tekne sizi şehrin karşı yakasındaki büyük krematoryuma götürüyor. Sisin içinde kaybolup uzaktan çan seslerini duyunca fazlasıyla etkileniyorsunuz. Ganj’da yıkanmaya ve kutsanmaya gelmiş insanları, çamaşır yıkayanları izleyince değişik bir tecrübe yaşıyorsunuz. Hatta bazen yakılmayıp nehre atılan ölü bedenlerle de karşılaşabiliyorsunuz. Bu arada kışın gidiyorsanız sabah ciddi soğuk oluyor. Aman montsuz çıkmayın.

Varanasi Ganj’da bot turu

Peki Hindular için Ganj’da yıkanmak neden kutsal biliyor musunuz? Çünkü Hindu inanışlarına göre Tanrıça Ganga bu nehirde vücut bulmuş. Bu nedenle de Ganj’ın sularında yıkananların vücudunun bütün günahlarından arındığına inanıyorlar.

Varanasi

Kutsal Ganga

Dasaswamedh Ghat

Bu Ghat’ın kelime anlamı Brahmanın 10 at kurban ettiği yer demek. Buranın önünde Ganga Aarti Törenleri yapılıyor.

Varanasi

Pancha Tirthi Yatra

Bir Hindu’nun Pancha Tirthi Yatra denilen 5 en kutsal Ghat’ta banyo alma ritüeline başlaması için önce Assi Ghat’a gitmesi gerekiyor. Buradan sonra Dasasswamedh Ghat, Adi Keshawa Ghat, Panchganga Ghat ve Manikarnika Ghat geliyor.

Varanasi

Burning Ghat (Krematoryum – Ölü yakılan Ghat’lar)

Hemen hepsi banyo ve ibadet için kullanılan Ghat’lardan bazıları ölülerin yakılması için ayrılmış. Bu Ghat’larda kremasyon ölü yakma töreni günün 24 saati kesintisiz olarak devam ediyor.

Varanasi

Burning Ghat

Kremasyon sırasında fotoğraf ve video çekimi yasak. Lütfen onlar acılarını yaşarken çekim yapmaya kalkışmayın. Bu çekimleri ancak uzaktan yapabilirsiniz. Ben de fotoğraf ve videolarımı oldukça uzaktan zoom yaparak çektim.

Varanasi Burning Ghat’larda kremasyon – Ölü yakma ritüeli

Bengali Tola Road

Burası kentin turistler için nispeten keyifli yerlerinden biri. Sokak yemekleri yemeğe niyetliyseniz pek çok satıcı var. Bence denemeseniz daha iyi olur ama tercih sizin.

Varanasi

Bengali Tola Road

Bengali Tola Road’da sokak satıcıları

Sarnath

Varanasi Hindular için ne denli kutsalsa Sarnath da Budistler için o kadar kutsal. Kentin 25 km uzağındaki Sarnath Buda’nın Bodhgaya’da aydınlandıktan sonra müritlerine ilk dersini verdiği yer. Bu nedenle de Budistler için en önemli dini merkezlerden biri. Budist kral Ashoka burada bir çok stupa ve tapınak yaptırmış. Böylece buranın manastırlarında Budist öğreti verilmeye başlanmış.

What Thai Tapınağı

Sarnath Müzesi

Sarnath Müzesi’nde 1. yüzyıl Ashoka Krallığı döneminden kalmış olan ünlü Ashoka sütunları ve pek çok Buda heykeli sergileniyor.

Sarnath Müzesi

Varanasi – Sarnath Müzesi

Dhamekh Stupa

M.S 500 yılında Buda’nın ilk dersini verdiği yer olarak kabul edilmiş ve burada 34 metre yüksekliğindeki bu stupa inşa edilmiş. Yapının geometrik şekli Gupta dönemine ait olduğunu gösteriyor, ama yapılan kazılarda çıkarılan tuğlaların M.S 200 yılındaki Maurya dönemine kadar gittiği bulunmuş.

Dhamekh Stupa

Shri Digambar Jain Tapınağı

Jain dininin kutsal saydığı 11. kişi olan Shreyanshnath’ın doğum yeri olarak kabul edilen bu yerde bir Jain tapınağı yapılmış. Tapınakta Jain dininin kurucusu Lord Mahavira’nın ve diğer ermişlerin freskleri ve minyatürleri var.

Varanasi

Shri Digambar Jain Temple

Mulagandhakuti Vihara

Mulagandhakuti Vihara 1931 yılında uluslararası Budist toplumunun bağışlarıyla yapılmış olan modern bir Budist tapınağı. Halen Mahabodhi Topluluğu tarafından hizmet verilen bu tapınak dünyanın her yerinden Budistleri ve gezginleri çekiyor. Tapınağın girişindeki dev çan Japonya’nın hediyesi. Tapınağın iç yüzündeki duvarlara Buda’nın hayatını anlatan freskler işlenmiş. Bu tapınağın bahçesinde Buda’nın altında aydınlandığı Bodhi ağacının bir benzeri bulunuyor. İnanışa göre imparator Ashoka Bodhgaya’daki orijinal ağaçtan bir dal getirterek burada yetiştirmiş.

Mulagandhakuti Vihara

What Thai Sarnath Tapınağı

1933 yılında Tayland Budistleri tarafından yapılan tapınak Tayland dizaynındaki yapıları Buda heykelleri ile birleştiriyor. Tapınağın girişinde gülen büyük bir Buda heykeli sizi karşılıyor. Ayrıca sembolik bir jest ve ayin anlamına gelen Hinduizm ve Budizm’de önemli bir yere sahip olan mudra hareketlerini yapan pek çok Buda heykelleri var.

What Thai Tapınağı

Varanasi otelleri

Şehirde 2 tane 5 yıldızlı otel var: Hotel HHI, Maldahiya ve Rivatas By Ideal, Mall Cant. Bunların dışındaki tesisler ya hostel ya düşük sınıf oteller. Burası şehir olarak beni çok ürküttüğü için 5 yıldızlı otelden başka bir yerde kalmak istemiyordum ancak ben geldiğimde burada organize edilen bir konferans nedeniyle her yer doluydu. Sonunda bir butik otel olan Safarnama Varanasi’de yer buldum. Beklentimin çok üzerinde temiz ve hoş olan bu oteli sizlere de öneririm. Dünyanın bu en zor ve pis şehrinde iyi bir yerde kalmazsanız geziniz zehir olabilir. O nedenle çok dikkatli olmalısınız.

Varanasi’de nelere dikkat etmeniz gerekir?

Dünyanın en farklı, en acayip, en can alıcı yerinde olduğunuzu unutmayın. Bu nedenle de tedbiri ASLA elden bırakmayın.

  • Ganj’a parmağınızın ucunu bile değdirmeyin

Hijyenden uzak koşullardaki Ganj’a girmeyi bırakın parmağınızın ucunu bile dokundurmayın! Özellikle açıkta yaranız varsa hastalık kapmanız an meselesi. Aman dikkat!

  • Kişisel hijyeniniz için tedbir alın

Burada kaldığım 1 günümü minimum temas ile geçirdim. Bol pürel, kolonya, ıslak mendil ile idare ettim. Yanımda ayrıca maske getirdim. Gerçi pek kullanmadım ama olsun.

  • 5 yıldızlı oteller dışında hiçbir yerde yemek yemeyin

Türkiye’den sırf Varanasi için yanımda eti form, çerez taşıdım. Burada dışarıda hiçbir yerde yemek yemedim, hiçbir şey içmedim, getirdiklerimle idare ettim.

  • Asla yalnız gezmeyin

Demiştim ya burası Hindistan’ın en pis, en kalabalık, en kaotik şehri diye. Burayı mutlaka ve mutlaka bir rehber ile gezmelisiniz. Benim gezi organizasyonumu gelmeden önce bir acente ayarladı. Siz de bir acente ile Varanasi turu ayarlayabilirsiniz ya da buraya geldiğinizde yerel rehberlerle konuşup rehber tutabilirsiniz. Hindistan zaten zor bir ülke ama Varanasi bunun en uç noktasında. Bu şehirde asla yalnız ve rehbersiz kalmanızı önermem.

  • Ölü yakılan Ghat’ların yakınında fotoğraf ve video çekmeyin

Burning Ghat’ların yakınında fotoğraf ve video çekilmesi kesinlikle yasak. Zaten insanlar acılarını yaşarken turistlerin fotoğraf çekmeye çalışması çok da hoş bir davranış değil. Size çok değişik gelen, aynı zamanda dehşete düşüren bu anı sonsuzlaştırmak isteyebilirsiniz ama onların inancına saygılı olmanız da çok önemli. Fotoğrafı ve videoyu ancak uzaktan zoom yaparak çekebilirsiniz.

  • Varanasi’ye mutlaka gelin

Havada ölüm kokusu kol gezerken burada ne işim olacak demeyin. Burası hayata bakış açınızı değiştirecek, dünyada eşi benzeri olmayan bir yer. Mutlaka gözünüzü burada ölümü bekleyen insanlarla buluşturun, burnunuz ölümün kokusunu alsın. Emin olun, evinize döndüğünüzde yaşadığınız hayatı daha çok takdir edecek, nefes alıyor olmayı daha çok seveceksiniz. Yalnız 1, ya da 2 günden fazla da gelmeyin. Neticede burası sınırları zorlayan, sizi konfor alanınızdan epey uzak tutacak bir yer.

Varanasi’ye geldiğim gün hayatımda dönüm noktasını yaşadığım gündür. Burası dünya üzerinde bambaşka bir gezegen. İnsanın içine bir kere işledi mi de bir daha asla çıkmayacak olan bir yer. Hindistan’da tek bir yer gitme şansın var deseler hiç tereddütsüz artık Varanasi derim!