Karahantepe Neolitik Alanı

Şanlıurfa’da bulunan ve halk arasında Keçilitepe olarak bilinen Karahantepe, dünyanın bilinen en eski Neolitik alanı. Burası UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan ve tarihin sıfır noktası kabul edilen Göbeklitepe’den 400 yıl daha eski bir tarihe sahip. Buradaki taş tepelerin insanlık tarihi için az bilinen bir dönemi aydınlatacağı öngörülüyor. Kısacası dünyanın bilinen tarihi Göbeklitepe, Karahantepe ve tüm Şanlıurfa bölgesiyle değişti ve yeni buluntularla da değişmeye devam edecek gibi görünüyor.

Göbeklitepe’nin dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğu olduğu tespit edildi ve Göbeklitepe bu bağlamda UNESCO Dünya Miras listesine alındı. Daha sonra Göbeklitepe ile çağdaş olan ve benzer özellikler taşıyan başka yerler de olduğu ortaya çıktı. Bunun üzerine 12 alanda ülkemizdeki en kapsamlı arkeoloji projesi olan Taş Tepeler Projesi başlatıldı. Göbeklitepe, Karahantepe, Gürcütepe, Sayburç, Çakmaktepe, Sefertepe, Yeni Mahalle bölgesinde kazılar sürüyor. Ayanlar, Yoğunburç, Harbetsuvan, Kurt Tepesi ve Taşlıtepe yerleşimlerinde de kazı çalışmalarına başlanacak.

Karahantepe’de Göbeklitepe’deki dikili taşların benzerleri bulundu. Ancak Göbeklitepe’de hayvan figürleri yer alırken, Karahantepe’de hayvan figürleri ve ağırlıklı olarak da kafalarında korktukları hayvanların betimlendiği insan figürlerinin yer aldığı görülüyor.

Karahantepe’de gün yüzüne çıkarılan en dikkat çekici arkeolojik buluntulardan biri de insan heykeli oldu. Yaklaşık 2,3 metre boyunda, taş blok üzerine işlenmiş olan insan figürü; belirgin yüz hatları, göğüs ve kaburgaları işlenmiş gövdesi, elleriyle cinsel organını tutar vaziyette tasvir edilmiş. Bu detayın; dönemin ritüelleri, doğurganlık inançları veya ölüm-yaşam döngüsünü simgeleyen bir anlatıma işaret ettiği sanılıyor. Heykelin bulunduğu alan, bir ritüel/ayıntı odası olarak yorumlanıyor. Bu buluntu, Karahantepe kültürünün yalnızca hayvan figürleriyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda insan tasvirlerinin de güçlü bir şekilde ritüellerde yer aldığını göstermesi açısından oldukça önemli.

Karahantepe’de “T” biçiminde 250’nin üzerinde dikili taş, Neolitik Dönem’e (Yeni Taş / Cilalı Taş) ait insan ve hayvan heykelleri, ana kayaya oyulu çukur tabanlı yapılar var. Bu nedenle burası Göbeklitepe’den sonra dünyada ses getiren keşiflerden biri oldu. Burada bulunan heykeller Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Sergilenen heykeller arasında sırtında leopar deseni taşıyan 3 boyutlu insan heykeli gibi pek çok heykel var.

Şanlıurfa Müzesi’nde sergilenen sırtında leopar deseni taşıyan 3 boyutlu insan heykeli

Burada ayrıca çok sayıda konut olarak kullanılan yapı tespit edildi. Neolitik Dönem sırasında kullanılan yapıların M.Ö 9600’lü yıllara dayandığı ve buradaki yaşamın yaklaşık 1.500 yıl boyunca sürdüğü sanılıyor.

Buradaki yapılar ve dikilitaşlar, bölgede bulunan kireçtaşı tabakalarından yapılmış. İşlenmesi oldukça kolay olan kireçtaşı, anıtsal boyutlardaki yapıların ve büyük dikilitaşların yapımında kolaylık sağlamış.

AB yapısında fallus şeklindeki sütunlar ve ana kayadan şekillendirilmiş bir insan kafası var

Karahantepe nerede? Karahantepe’ye nasıl gidilir?

İçindekiler

1 Karahantepe nerede? Karahantepe’ye nasıl gidilir?
2 Karahantepe’de gezilecek yerler listesi

Karahantepe; Şanlıurfa kent merkezine 55 kilometre mesafede, Tek Tek Dağları Millî Parkı içindeki Kargalı Mahallesi yakınlarında bulunuyor. Ancak Karahantepe turu yapmak isterseniz, buraya toplu taşıma yok. Araba kiralayabilir ya da yerel bir acenteyle çalışabilirsiniz. Ben bölgeyi yerlisi Göncü Turizm ile gezdim. Sahibi Cem Göncü her konuda yardımcı oldu. +90 532 433 85 64. Gönül rahatlığıyla arayabilirsiniz.

Karahantepe’de gezilecek yerler listesi

Bölge 140.000 m²’lik bir alana yayılıyor. Bu alanda birbirinden farklı 4 ayrı bölüm var.

AB Yapısı

AB Yapısı ana kaya içine 8×6 metre boyutlarında oyularak yapılmış. Yapının bir kenarında boyun kısmı yılanı andıran bir erkek başı betimlenmiş. Bu başın karşısına fallus biçimli dikilitaşlar yerleştirilmiş. Yapıya bir yanından merdivenle iniliyormuş, diğer yanından merdivenle çıkılıyormuş. Bu da yapıda ritüeller yapıldığını düşündürtüyor.

AD Yapısı

AD Yapısı’nın büyük bir kısmı ana kayaya oyularak inşa edilmiş. Yapının duvarları arasına dikilitaşlar yerleştirilmiş. AD-AB Yapısı arasında geçiş varmış. Bu nedenle iki yapının bir kompleksin bölümleri olduğu düşünülüyor.