Neredeyse 2.000 yıl önce kül olan Pompeii, antik Roma döneminin en zengin kenti olarak tanınıyor. Ticaretin üst düzeyde olduğu, aydınların ve çok zenginlerin yaşadığı, eğlencenin başkenti, kumarın merkezi olan Pompeii, zevk, sefa, fuhuş, kumar, alkol, eşcinsellik had safhada olan, insanlık dışı herşeyin yaşandığı bir şehir imiş. Yanardağ patlaması sonucu küller altında kalan Pompeii’de insanların yaşam tarzları nedeniyle cezalandırıldığına inanılıyor. Şehirde yapılan kazı çalışmaları ise 18. yüzyıl ortasına dayanıyor.

Pompeii

Şehrin nefis iklimi ve manzarasının güzelliği birçok zengin Romalı’yı kendine çekmiş. Civarda gösterişli evler yapılmış. Zaman içinde kentin nüfusunun % 60’ı asil halktan, % 40’ı kölelerden oluşur hâle gelmiş.

Pompeii

House of Menander

Bilim insanlarının teorisine göre buranın halkı Vezüv yanardağı 79 yılında faaliyete geçtiği ilk anda ne olduğunu kavrayamamış. Dağdan göğe doğru yükselen toz bulutunu şaşkınlıkla izlemeye çıkmışlar. Başlarına ne geleceğini anladıklarında ise yapacak birşeyleri kalmamış. Vezüv Yanardağı, Pompeii ve komşusu Herculaneum’u kül tabakasıyla örtmüş. 200.000 kişi anında hayatını kaybetmiş.

Bu arada hemen Pompeii mi, Pompei mi sorunsalına açıklık getireyim. Pompei, Napoli şehri ve çevreleyen metropol bölge. Pompeii ise antik Roma kentinin bulunduğu yer.

Pompeii’de Igor Mitoraj’ın heykelleri

Pompeii nerede? Pompeii’ye nasıl gidilir?

Pompeii’ye ilk gelişimi anlatayım: Roma’da Termini metro durağına gelip buradan Napoli’ye tren bileti aldım. Eğer hesaplı süper ekonomi bilet almak isterseniz çok önceden almanızı tavsiye ederim. Avrupa’da tren biletlerinin özellikle de hızlı trenlerin çok pahalı olduğunu unutmamanız gerekir. Benim aldığım regular bilet ile Roma – Napoli yolculuğum 3 saat sürdü. Doğrusu biraz ızdıraplıydı.

Pompeii’de Igor Mitoraj’ın heykelleri

Tiren Denizi kıyısındaki Napoli ziyaretçilerine arkasında yükselen Vezüv Yanardağı manzarasını sunuyor. Neredeyse her evden çamaşırlar sallanan bu şehir, bana çok da güzel gözükmedi. İtalya’nın güney bölgesinden beklentilerim çok fazlayken Napoli ne yazık ki hiçbirini karşılamadı.

Napoli’de merkezdeki Garibaldi istasyonundan Sorrento yönüne giden metroya binip Pompei Scavi durağında indim. Her ne kadar halkın arasına karışmakta fayda olsa da metro anormal kalabalık ve havasızdı. Sıkış tepiş 40 dakikalık bir yolculuk beni fazlaca yordu.

Gençlerle yaptığım otobüsle Avrupa turu sırasında buraya gelişim ise benim için tam bir muamma. 2 gecedir konaklama olmadan yolda olduğumuzdan uykusuz gecelerimin de etkisiyle hangi ülkede olduğumu karıştırır vaziyetteydim. Antik kente geldiğimizi hiç fark etmedim desem yanlış olmaz.

Pompeii

Bazı ülkeler arasındaki gümrük geçişleri otoban geçişlerinden farksız. Gümrük memuru yok, kontrol yol, otobüsten inip pasaport sırasına girmek yok. Hal böyle olunca son 24 saat içinde hiç farkında olmadan İspanya – Fransa – Monako – İtalya sınırlarını geçmiş olmak oldukça değişik bir his :-) .

Pompeii

Pompeii gezilecek yerler

Antik kentteki hamam, Arco Onorio takı, Faun evi, zenginlerin evlerinden Casa del Vetti, Lupanare (Genelev), tiyatro ve daha birçok yapı sizi şaşırtacak detaylarla dolu.

Pompeii harita Kaynak:Wikipedia ([url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pompeii_map-en.svg][img]https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Pompeii_map-en.svg/512px-Pompeii_map-en.svg.png[/img][/url]
[url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pompeii_map-en.svg]Pompeii map-en[/url]
cmglee, MaxViol / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0))

UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan, dünyada başka hiçbir yerde emsali olmayan bu antik kenti İtalya turu sırasında mutlaka listeye almalısınız.

Pompeii

Gezimdeki en büyük şansım Polonyalı heykeltraş Igor Mitoraj’ın eserlerinin Mayıs 2016-Ocak 2017 arasında burada sergileniyor olmasıydı. Dünyaca ünlü heykeltraşın hayali eserlerinin bir gün Pompeii’de sergilendiğini görmekmiş. 2014 yılında 70 yaşında ölen heykeltraş belki kendi gözleriyle bunu görememiş ama bizlere bu eserleri bıraktığı ve de biz bunları gözlerimizle görebildiğimiz için çok şanslıydık :-) .

Pompeii’de Igor Mitoraj’ın heykelleri

Antiquarium

Vezüv Yanardağı faaliyete geçtiğinde halk taş ve ateş yağmurundan ötürü evlerinden dışarı çıkamamış. Müzede günlük hayata dair amforalar, lavlar ve küller altında kalarak taşlaşan insan ve hayvanlar görülüyor. Kalıntıların büyük çoğunluğu ise Napoli Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor.

Pompeii sakinleri

Forum

Kentin ana meydanı olan Forum, sütunlarla çevrili. Kuzey köşesinde 3 m yüksekliğindeki Jüpiter Tapınağı bulunuyor.

Pompeii

Forum

Şehrin orta yerinde yer alan Forum Meydanı’nda her hafta ayrı bir eğlence düzenleniyor, bu eğlencelerde kimi zaman bir köle başka bir köleyle ya da bir aslanla dövüşerek ölüyormuş. Pompeii’nin en önemli binaları bu yüzden Forum Meydanı’na bakıyormuş. Bunlar arasında iki tiyatro binası, bir gladyatör alanı, hamamlar, tapınaklar varmış.

Apollon Tapınağı

M.Ö 6. yüzyılda yapılan Apollon Tapınağı’nın orijinal bronz heykelleri Napoli Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor.

Pompeii

Apollon Tapınağı

Terme Stabiane (Stabian Baths)

Kentteki en büyük ve en iyi korunmuş banyoların sol tarafında yüzme havuzu, sağ tarafında su ısıtıcıları ile birbirinden ayrılan erkek ve kadın banyoları var. Gladyatörler bu Stabian kompleksinin bir parçası olan jimnastik salonunda eğitim alıyormuş. Köleler dahil olmak üzere tüm sınıflar içinse açık kullanım alanı olan kaplıcalar varmış.

Pompeii – Terme Stabiane (Stabian Baths)

House of Menander

Menander Evi zengin bir tüccara aitmiş. Tüccar evin girişindeki gösterişli sütunlarla zenginliğini gözler önüne sermiş.

House of Menander

Nuovi Scavi (New Excavations)

Şehrin bu kısmı Pompeii’nin son döneminde yapılan evler ve dükkânlarla dolu. Çoğunluğu kent esnafına ait olan yapılarda hâlâ 2.000 yıllık mozaikler, heykeller, freskler ve mobilyalar olduğu gibi duruyor.

Tiyatro Alanı

Pompeii’deki tiyatro alanı şehrin eğlence alanı olarak hizmet vermiş. 3 binadan oluşuyor: Büyük Tiyatro, Küçük Tiyatro (Odeon) ve Quadriporticum.

İyi korunmuş durumda olan ve çatılı bir Roma tiyatrosunun ilk örneğini temsil eden Teatro Piccolo (Odeon – Küçük Tiyatro)’nun tarihi M.Ö 75 yılına uzanıyor.

Pompeii

Teatro Grande (Büyük Tiyatro) 5.000 seyirciyi misafir ediyormuş. M.Ö 2. yüzyıla tarihlenen tiyatro inşa edildiği dönemde tüm şehir sakinlerini içine alabilecek kapasitede yapılmış.

Quadriporticum bir pasaj olarak hizmet vermiş. Seyirciler burayı etkinlikler arasında yürümek ya da yağmurdan korunmak için kullanmış.

Amfitiyatro

Pompeii amfitiyatrosu günümüze ulaşan en eski Roma amfitiyatrosu olarak tanınıyor.

Amfitiyatro

Amfitiyatro

House of the Vettii

Vicolo di Mercurio’daki Vettii Evi orta sınıf 2 kardeşin evi imiş. Zarif bir şekilde dekore edilen evdeki fresklerin en ünlüsü mitolojik sahneler içeriyor. Vettii Evi o dönemde iyi yaşayanların sadece aristokratlar olmadığının iyi bir ispatı.

Pompeii

Vettii Evi Kaynak:Wikipedia (By WolfgangRieger – Marisa Ranieri Panetta (ed.): Pompeji. Geschichte, Kunst und Leben in der versunkenen Stadt. Belser, Stuttgart 2005, ISBN 3-7630-2266-X, p. 364, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6222349)

Western Houses

Vettii Evi’nin bulunduğu mahallede Porta Ercolano yakınında görmeye değer başka evler de var. Bunlara Western Houses deniyor.

Pompeii

Amorini Dorati Evi Kaynak:Wikipedia (By Miguel Hermoso Cuesta – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=35114720)

Mezarlık Caddesi

Pompeii surlarının dışındaki sokak mezarlık anıtları ile kaplı.

Villa dei Misteri

Esrarlı Villa anlamına gelen bu malikanede Roma mitolojisine ait ünlü yüzler ve harika freskler var. Şehrin dışında limana yakın bir bölgede olan malikane kentin en iyi korunmuş yapılarından.

Pompeii

Villa dei Misteri Kaynak:Wikipedia (By ElfQrin – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=45294723)

Pompeii antik kentini çok etkilenerek ve sanki o günlerde yaşamış gibi hissederek gezeceksiniz. Antik çağların büyüsünü insanın kendi gözleriyle görmesi tarih kitaplarından okumasına hiç benzemiyor. O yüzden de burayı görmeniz konusunda ısrarlı olacağım. Gördüğünüzde eminim siz de bana hak vereceksiniz.